treść programu

  WÓJT GMINY BONIEWO


PROGRAM
OCHRONY ŚRODOWISKA
DLA
GMINY BONIEWO


PAŹDZIERNIK 2004

Spis treści
1. Wstęp 5
1.1 Wprowadzenie 5
1.2 Podstawa prawna 5
1.3 Potrzeba i cel opracowania 6
1.4 Zawartość programu 6
2. Charakterystyka gminy Boniewo 6
2.1 Rys historyczny 6
2.2 Charakterystyka fizjograficzna 7
2. 3 Struktura użytkowania gruntów 8
2.5 Krajobraz i rzeźba terenu 12
2.6 Uwarunkowania klimatyczne 13
2.7 Komunikacja 13
2.8 Zasoby dóbr kultury 14
2.9 Infrastruktura techniczna 14
2.9.1 Zaopatrzenie w wodę 14
2.9.2 Kanalizacja i oczyszczanie ścieków 15
2.9.3 Składowiska odpadów stałych 15
2.9.4 Gospodarowanie energią 15
2.9.5. Ropociągi 15
2.10 Analiza SWOT 15
3. ZAŁOŻENIA WYJŚCIOWE DO PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA 22
3.1 ANALIZA OBOWIĄZUJĄCEGO STANU PRAWNEGO 22
3.1.1 Wprowadzenie 22
3.1.2 Prawodawstwo w zakresie ochrony środowiska i jego dostosowanie do wymogów Unii Europejskiej 27
3.1.3 Konwencje i porozumienia międzynarodowe 27
3.1.4 Programy sektorowe i regionalne 27
3.1.5 Krajowe uwarunkowania prawne w zakresie ochrony środowiska 28
3.1.5 Krajowe uwarunkowania prawne w zakresie ochrony środowiska 28
3.1.5 Krajowe uwarunkowania prawne w zakresie ochrony środowiska 28
3.1.5 Krajowe uwarunkowania prawne w zakresie ochrony środowiska 28
3.2 Zamierzenia w zakresie ochrony środowiska dotyczące gminy 33
3.2.1 Cele Polityki Ochrony Środowiska w Województwie Kujawsko-Pomorskim 33
3.2.2 Zasady ochrony środowiska 36
3.2.3 Cele zawarte w Strategii Rozwoju Powiatu Ziemskiego Włocławskiego 37
4. OCHRONA WÓD POWIERZCHNIOWYCH I PODZIEMNYCH 38
4.1 STAN I ZAGROŻENIA ZASOBÓW WODNYCH 38
4.2 Wody powierzchniowe na terenie gminy 40
4.2.1 Rzeki 40
4.2.2 Jeziora 41
4.3 Wody podziemne na terenie gminy i ich eksploatacja 41
4.4 ZAGROŻENIA 42
4.5 ZAOPATRZENIE MIESZKAŃCÓW W WODĘ 44
4.6KANALIZACJA SANITARNA I OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW 45
4.7 CELE GOSPODARKI WODNEJ 47
4.8 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI 47
4.8.1Cele długookresowe 48
4.8.2Cele krótkookresowe 48
5. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI 50
5.1 ISTNIEJĄCY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI I INSTALACJE DO ICH UNIESZKODLIWIANIA 50
Odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych 50
Odzysk i unieszkodliwianie komunalnych osadów ściekowych 51
5.2 ROLNICZA PRZESTRZEŃ PRODUKCYJNA 52
5.3GOSPODARKA LEŚNA 56
Lasy i grunty leśne 56
Rezerwaty i obszary chronione 57
Obiekty przyrodniczo cenne – pomniki przyrody 57
5.4 ZASOBY SUROWCÓW MINERALNYCH I ICH WYDOBYCIE 57
5.5 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI 58
4.5.1Cele długookresowe 58
4.8.3Cele krótkookresowe 59
6. OCHRONA POWIETRZA 61
6.1 STAN I ZAGROŻENIA POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO 61
6.2 GŁÓWNE EMITORY ZANIECZYSZCZEŃ Z TERENU GMINY 63
Gospodarowanie energią 63
6.3CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI 63
6.3.1 Cele długookresowe 63
6.3.2 Cele krótkookresowe 64
7. OCHRONA PRZED HAŁASEM I PROMIENIOWANIEM 66
7.1 STAN KLIMATU AKUSTYCZNEGO I GŁÓWNE ŹRÓDŁA HAŁASU NA TERENIE GMINY 66
7.2 ZAGROŻENIE PROMIENIOWANIEM JONIZUJĄCYM I NIEJONIZUJĄCYM 67
7.3 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI 69
7.3.1 Ochrona przed hałasem 69
7.3.1.1 Cele długookresowe 69
7.3.1.2 Cele krótkookresowe 70
7.3.2 Ochrona przed polami elektromagnetycznymi 70
8. OCHRONA PRZYRODY I WARTOŚCI KULTUROWYCH ORAZ ICH WYKORZYSTANIE DLA CELÓW TURYSTYKI 71
8.1 WALORY PRZYRODNICZO – KRAJOBRAZOWE ORAZ OBSZARY I OBIEKTY CHRONIONE 72
8.2 CHARAKTERYSTYKA DÓBR KULTUROWYCH 72
8.3 INFRASTRUKTURA TURYSTYCZNA 72
8.4 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI 72
8.4.1 Cele długookresowe 73
8.4.2 Cele krótkookresowe 73
9. EDUKACJA EKOLOGICZNA 74
9.1 EDUKACJA FORMALNA 75
9.2 EDUKACJA NIEFORMALNA 75
9.3 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI 76
9.3.1 Cele długookresowe 76
9.3.2Cele krótkookresowe 76
10. HARMONOGRAM REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘĆ I URUCHAMIANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH 77
11. MONITORING I ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM, W TYM PROGRAMEM 82
11.1 MONITORING STANU ŚRODOWISKA 83
11.2 MONITORING POLITYKI EKOLOGICZNEJ 83
11.3 MONITORING ODCZUĆ SPOŁECZNYCH 84
11.3 ZARZĄDZANIE PROGRAMEM 84
11.4 HARMONOGRAM WERYFIKACJI CELÓW I KIERUNKÓW DZIAŁAŃ ORAZ TERMINÓW PRZYGOTOWYWANIA RAPORTÓW Z WYKONANIA PROGRAMÓW 88
11.6 UPOWSZECHNIANIE INFORMACJI O STANIE ŚRODOWISKA I WYKONANIU PROGRAMU 89
12. PIŚMIENNICTWO I MATERIAŁY WYKORZYSTANE DO OPRACOWANIA PROGRAMU 90


1. Wstęp

1.1 Wprowadzenie Celem niniejszego opracowania jest stworzenie Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Boniewo, którego realizacja przyczyni się do poprawy aktualnego stanu środowiska naturalnego, umożliwi efektywne zarządzanie środowiskiem oraz pomoże stworzyć skuteczne mechanizmy zapobiegające jego dalszej degradacji.
Powszechne propagowanie zasady zrównoważonego rozwoju niesie z sobą pewne następstwa, z których najważniejsze stwierdza, iż w obecnych czasach kwestie związane z ochroną środowiska należy rozpatrywać systemowo, wiążąc działania polityczne, gospodarcze i społeczne, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego, jak i przyszłych pokoleń.


Ochrona środowiska naturalnego stanowi jeden z głównych, choć co należy podkreślić, nie jedyny sposób osiągnięcia zrównoważonego rozwoju


1.2 Podstawa prawna Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo Ochrony Środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późniejszymi zmianami) zarząd gminy opracowuje program ochrony środowiska w celu realizacji polityki ekologicznej państwa, przy czym projekt programu gminy winien być zaopiniowany przez zarząd powiatu. Program powinien określać wymagania odnoszące się do polityki ekologicznej państwa, a w szczególności:

Cele i priorytety ekologiczne,

Rodzaj i harmonogram działań proekologicznych,

Środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym mechanizmy prawne, ekonomiczne, społeczne.


Z wykonania programów zarząd gminy sporządza, co 2 lata raporty, które przedstawiane są Radzie Gminy.


1.3 Potrzeba i cel opracowania Gminny Program Ochrony Środowiska określa politykę środowiskową, ustala cele i zadania środowiskowe oraz szczegółowe programy zarządzania środowiskowego, odnoszące się do aspektów środowiskowych, usystematyzowane według priorytetów. Przy tworzeniu Programu przyjęto założenie, iż powinien on spełniać rolę narzędzia w pracy przyszłych użytkowników, ułatwiającego i przyśpieszającego rozwiązywanie zagadnień techniczno-ekonomicznych związanych z przyszłymi projektami.


Ponadto celami Programu Ochrony Środowiska są:

Rozpoznanie stanu istniejącego i przedstawienie propozycji zadań niezbędnych do kompleksowego rozwiązania problemów ochrony środowiska w podziale na cele krótkookresowe i długookresowe,

Wyznaczenie hierarchii ważności poszczególnych inwestycji

Wyznaczenie optymalnych harmonogramów realizacji całości zamierzeń inwestycyjnych powiatu ze wskazaniem źródeł finansowania.


1.4 Zawartość programu

Niniejsze opracowanie obejmuje zakresem:

Określenie aktualnego stanu środowiska w gminie,

Prognozowane zmiany w zakresie ochrony środowiska,

Działania zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie ochrony środowiska,

Określenie instrumentów finansowych służących realizacji zamierzonych celów,

System monitoringu i oceny realizacji zamierzonych celów.
2. Charakterystyka gminy Boniewo 2.1 Rys historyczny

Pierwsze informacje o Boniewie i wsiach z tego regionu pochodzą z XIV i XV wieku (Osiecz Wielki 1322 r., Boniewo 1431 r.) Wtedy to, istniała już na tym terenie parafia, a kościół w Boniewie zawdzięczał swoje założenie właścicielom wsi. W roku 1433 Stanisław Boniewski z Boniewa był kasztelanem kowalskim, a później Stolnikiem Kujawskim. W XVI wieku Boniewo należało do rodziny Siewierskich spokrewnionej z rodem Boniewskich.
Herb Gminy tzw. „Ogończyk” pochodzi od herbu rodu Boniewskich. W takich miejscowościach jak np.: Boniewo, Grójec czy Kaniewo zachowały się zespoły parkowo-dworskie świadczące o rozwoju tego terenu w przeszłości. Rozwój Boniewo nastąpił w XIX i XX wieku i wynikał z intensywnego rozwoju przemysłu cukrowniczego oraz masową uprawą buraków cukrowych na tym terenie. W związku z tym wybudowano linię kolei wąskotorowej łączącej ten obszar z zakładami cukrowniczymi w Brześciu Kujawskim i Krośniewicach.


Mapa 1. Położenie gminy Boniewo w powiecie Włocławskim

2.2 Charakterystyka fizjograficzna

Gmina Boniewo położona jest w południowo – wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego w powiecie ziemskim włocławskim w odległości około 25 km od Włocławka. Pod względem fizycznogeograficznym gmina znajduje się na terenie regionu Pojezierza Wielkopolskiego, w podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego.
Jest jedną z mniejszych gmin regionu a zarazem powiatu a jej powierzchnia wynosi 77,72 km2. (Tabela 1.) Graniczy z gminami: Choceń (od wschodu), Chodecz (od strony południowo-wschodniej), Izbica Kujawska (od strony południowo-zachodniej), Lubraniec (od strony północno-zachodniej). Administracyjnie obszar podzielony jest na 19 sołectw i 29 miejscowości. Siedziba władz samorządowych znajduje się w centralnej części gminy w miejscowości Boniewo.
Gminę zamieszkuje 3 747 osób (czerwic 2003), co stanowi 4,32% ludności powiatu włocławskiego. Wskaźnik gęstości zaludnienia jest nieduży i wynosi 48,2 osoby na km2. (Zagęszczenie zaludnienia w powiecie włocławskim wynosi 59 os/km2 a w kraju 122 os/km2)


Tabela 1. Powierzchnia gmin powiatu włocławskiego
Lp.
Gminy powiatu włocławskiego
Powierzchnia [km2]
Udział w powierzchni powiatu [%]
1.
Włocławek
219,92
17%
2.
Lubień Kujawski
147,99
12%
3.
Lubraniec
146,24
11%
4.
Brześć Kujawski
143,43
11%
5.
Izbica Kujawska
129,79
10%
6.
Chodecz
120,92
10%
7.
Kowal
117,24
9%
8.
Baruchowo
107,05
8%
9.
Choceń
99,68
8%
10.
Boniewo
77,72
6%
11.
Fabianki
76,1
6%
12.
Lubanie
69,3
5%
2. 3 Struktura użytkowania gruntów Powierzchnia gminy Boniewo wynosi 77,72 km2 w tym wg kierunków wykorzystania przedstawia się ona następująco:

Użytki rolne 65,54 km2 [84,3%]

Lasy i zadrzewienia 3,85 km2 [5,0%]

Wody 1,07 km2 [1,4%]

Tereny osiedlowe i komunikacyjne 3,30 km2 [4,2%]

Nieużytki 3,69 km2 [4,7%]


Mapa 2. Obszar gminy Boniewo

Tabela 2. Struktura użytkowania ziemi w powiecie włocławskim
 
Lp.
 
Powierzchnia ogółem [ha]
Użytki rolne [ha]
Lasy i grunty leśne [ha]
Pozostałe grunty [ha]
Ogółem
Grunty orne
Sady
Łąki
Pastwiska
Miasta
1
Brześć Kuj.
701
348
307
17
16
8
-
353
2
Chodecz
131
43
40
3
-
-
14
74
3
Izbica Kuj.
226
111
100
4
6
1
11
104
4
Kowal
471
356
315
24
14
3
-
115
5
Lubień Kuj.
222
67
54
9
1
3
12
143
6
Lubraniec
194
65
53
2
3
7
4
125
Gminy
1
Baruchowo
10705
5499
4350
46
890
213
4085
1121
2
Boniewo
7772
6568
5830
98
436
204
376
828
3
Brześć Kuj.
14343
10559
9834
147
384
194
2718
1066
4
Choceń
9968
8683
7964
227
190
312
196
1079
5
Chodecz
12092
9644
9199
80
106
259
1197
1251
6
Fabianki
7610
5108
4201
285
401
221
1570
932
7
Izbica Kuj.
12979
10787
9522
45
932
288
436
1756
8
Kowal
11724
7575
6274
104
1120
77
2588
1312
9
Lubanie
6930
4843
4508
70
205
60
1433
654
10
Lubień Kuj.
14799
12562
11711
128
507
216
745
1492
11
Lubraniec
14624
12972
11955
228
565
224
548
1104
12
Włocławek
21992
7049
5265
81
1310
393
10815
4128
Dane: Spis z 2001 (GUS czerwiec 2001 r.)

W strukturze użytkowania ziemi na terenie gminy Boniewo największą powierzchnię zajmują użytki rolne (na terenie gminy jest około 700 gospodarstw rolnych), jednak znaczna większość gmin powiatu posiada więcej terenów użytkowanych rolniczo. Procentowy udział lasów w powierzchni gminy jest niekorzystny. Tylko jedna gmina (Choceń) ma mniejszą powierzchnię lasów niż gmina Boniewo.




2.5 Krajobraz i rzeźba terenu Rzeźba terenu jest dość urozmaicona. Ukształtowana została podczas ostatniego zlodowacenia (północnopolskiego). Do form pochodzenia lodowcowego, które można spotkać na tym obszarze należy płaska wysoczyzna morenowa o wysokości 95 m.n.p.m., wysoczyzna falista, której wysokość waha się od 100 do 110 m.n.p.m., (miejscami sięgając nawet do 120 m.n.p.m.), morena czołowa o wysokości bezwzględnej dochodzącej do 132,8 m.n.p.m., a wysokości względnej od 10 do 20 m. Występują także formy pochodzenia rzecznego (dna dolin rzecznych).
2.6 Uwarunkowania klimatyczne

Warunki klimatyczne gminy Boniewo charakteryzują się następującymi cechami: średnia temperatura powietrza dla stycznia wynosi – 2,4C, średnia temperatura lipca to: +18,5C. Zima na tym obszarze trwa 85 dni. Pokrywą śnieżną utrzymuje się około 70 dni. Lato trwa 94 dni. Okres wegetacyjny jest stosunkowo długi i trwa 210 – 220 dni. Wiatry wiejące na tym obszarze mają głównie kierunek zachodni i południowo-zachodni. W okresie zimowym wzrasta udział wiatrów wschodnich.
Warto zwrócić uwagę na fakt, iż gmina Boniewo znajduje się w rejonie, który wyróżnia się na tle województwa i kraju jednymi z najniższych wartości opadów atmosferycznych ciągu roku. Opad normalny na rozpatrywanym obszarze wynosi niewiele ponad 500 mm. (kraj – 617 mm). W okresie wegetacji roślin niedobór wynosi około 150 mm, co powoduje obniżenie jakości produkcji roślinnej.
2.7 Komunikacja Samochodowa: Na terenie gminy nie przebiegają żadne szlaki komunikacyjne o znaczeniu krajowym. Gmina posiada jedną najkrótszych sieci dróg, co wynika po części z jej niewielkiej powierzchni. (77,72 km2). Jednak w porównaniu z gminami o podobnym obszarze stosunek dróg o nawierzchni utwardzonej do dróg o nawierzchni gruntowej jest niekorzystny.
Układ 41 dróg gminnych zapewnia bezpośrednie połączenia ośrodka gminnego z ośrodkami wiejskimi leżącymi na terenie gminy. Na terenie gminy jest 83 km dróg gminnych, spośród których 17 km (2002 r.) ma powierzchnię utwardzoną. Zewnętrzne powiązanie gminy ze stolicą regiony, Włocławkiem oraz gminami sąsiednimi zapewnia się układ 5 dróg powiatowych o łącznej długości: 29,7 km

nr 46 938 Izbica Kujawska – Boniewo – Borzymie

nr 46 920 Lubraniec – Boniewo – Centy

nr 46 930 Kłobia – Szczytno

nr 46 921 Lubraniec – Smogorzewo - Odmianowo

nr 46 936 Osiecz Wielki - Chodecz
Głównym środkiem lokomocji jest Państwowa Komunikacja Samochodowa (PKS), której linię zbiegają się w miejscowości Boniewo
Kolejowa: Na terenie gminy znajduje się zabytkowa kolej wąskotorowa łącząca gminę z takimi miejscowościami jak: Krośniewice, Brześć Kujawski, Izbica Kujawska. Jej znaczenie w chwili obecnej jest znikome. (Istnieją plany jej wykorzystania dla celów turystycznych).
2.8 Zasoby dóbr kultury Na terenie gminy znajduje się pięć obiektów wpisanych do rejestru zabytków i podlegających ochronie prawnej. Zgodnie z Obwieszczeniem WKZ we Włocławku z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie opublikowania jednolitego wykazu obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków są to:

Boniewo – zespół parkowo-dworski z końca XIX w.

Boniewo – cmentarz rzymsko-katolicki z połowy XIX w.

Otmianowo – zespół parkowo-dworski

Osiecz Wielki – dwór obronny średniowieczny z XV-XVI w.

Kaniewo – zespół dworski z k. XIX w.
Na terenie gminy znajdują się także obiekty, które nie są ujęte w spisie zabytków a są cenne z pod względem kulturowym i historycznym. Są to takie miejsca jak np.: drewniane domy z k. XIX w. – Bnin, dworzec kolejki wąskotorowej z przeł. XIX/XX w. – Boniewo, dwór murowany z poł. XIX w. – Grójec.
Na opisywanym obszarze zlokalizowano także 181 stanowisk archeologicznych, będących cmentarzyskami oraz śladami osadnictwa z okresu od wczesnego do późnego średniowiecza.
2.9 Infrastruktura techniczna 2.9.1 Zaopatrzenie w wodę W chwili obecnej z sieci wodociągów zbiorczych korzysta 100% mieszkańców. Długość sieci rozdzielczej wynosi 116 km a sieci przyłączeniowej 44,9 km, co daje razem 160,9 km czynnej sieci wodociągowej. Stan techniczny sieci jest dobry.
2.9.2 Kanalizacja i oczyszczanie ścieków Długość całości sieci kanalizacyjnej wynosi 4 345 m. Do sieci kanalizacji zbiorczej podłączonych jest 54 posesji. (14,7% mieszkańców jest podłączonych do sieci sanitarnej).
Na obszarach nie objętych systemem kanalizacyjnym ścieki sanitarne gromadzone są w zbiornikach bezodpływowych tzw. szambach. Ścieki sanitarne z gospodarstw indywidualnych wywożone są także na pola i użytki zielone.
W lipcu 2004 do użytku zostanie oddana oczyszczalnia ścieków o średniej dobowej przepustowości 135 m3.
2.9.3 Składowiska odpadów stałych Gmina Boniewo nie posiada własnego składowiska odpadów stałych. Korzysta ze składowiska wybudowanego w 1997 r. na terenie gm. Choceń w miejscowości Niemojewo.
2.9.4 Gospodarowanie energią

Energia cieplna oparta jest na indywidualnych źródłach ciepła. Zgodnie ze „Studium Programowym Możliwości Rozwoju Gazyfikacji (byłego) Województwa Włocławskiego” istnieje możliwość zgazyfikowania gminy gazem przewodowym od gazociągu wysokoprężnego systemu krajowego DN 500 Włocławek – Odolanów. Teren gminy Boniewo jest zaopatrywany w energie elektryczną z GPZ Lubraniec poprzez napowietrzne linie średniego napięcia 15 kV. Wszyscy mieszkańcy gminy mają dostęp do energii elektrycznej Zarządcą sieci jest Zakład Energetyczny Toruń S.A. Rejon Energetyczny Pradziejów.
2.9.5. Ropociągi Przez południowy obszar gminy przechodzi fragment ropociągu „Przyjaźń”. Instalacja składa się z dwóch nitek o średnicy 520 i 820 mm. Rocznie przesyłanych jest 17 568 tys. m3 ropy. Istnieje ryzyko wystąpienia poważnej awarii, gdyż, co raz częściej dochodzi do uszkodzenia rurociągów transportujących substancje ropopochodne przez złodziei. Może to prowadzić do znacznego zanieczyszczenia gleb.
2.10 Analiza SWOT Skrót SWOT pochodzi od angielskich słów Strengths (mocne strony), Weaknesses (słabe strony), Opportunities (możliwości) i Threats (zagrożenia). Analiza SWOT jest efektywnym sposobem wskazywania słabych i mocnych stron sytuacji gminy oraz wskazywania szans i zagrożeń związanych z jej rozwojem.


MOCNE STRONY
Położenie, stan przyrody i środowiska

Dość dobrze zachowana naturalna struktura przestrzenna utworów powierzchniowych i form ukształtowania powierzchni ziemi;

Korzystne położenie ze względu na bliskość większych ośrodków miejskich, (Włocławek);

Nieduża ilość dzikich wysypisk, teren gminy jest stosunkowo „czysty”;

Mały stopień skażenia środowiska;

Korzystna struktura własności ziemi.



Stan infrastruktury służącej ochronie środowiska

Dobrze rozwinięta sieć wodociągowa;

Oddanie do użytku w lipcu 2004 nowoczesnej oczyszczalni ścieków;

Nowoczesne źródła energii cieplnej w obiektach użyteczności publicznej;

Współudział w wybudowaniu składowiska odpadów komunalnych w Niemojewie;

Bieżąca likwidacja "dzikich wysypisk".



Sfera gospodarcza

Aktywne działanie władz gminnych na rzecz pozyskania zewnętrznych źródeł finansowania;

Dynamiczne podejście władz gminy do rozwoju gospodarczego;

Duże zasoby i rezerwy siły roboczej;

Produkcja dobrej jakości produktów rolnych;

Dobre cechy ekologiczne płodów rolnych;

Rezerwy terenowe pod inwestycje;

Znikoma ilość wytwarzanych odpadów niebezpiecznych;

Brak przemysłu powodującego znaczną degradacje środowiska;

Tradycyjna gospodarka rolna, mało agresywna w stosunku do środowiska;

Korzystne warunki dla rozwoju rolnictwa ekologicznego.



Sfera społeczna

Duża populacja ludzi młodych;

Dbałość o zachowanie dóbr kulturowo – społecznych regionu;

Efektywność inicjatyw społecznych;

Zaufanie do władz samorządowych;

Wprowadzanie do programów edukacji formalnej zagadnień ochrony przyrody i środowiska, działalność szkolnych kół zainteresowań;

Niska gęstość zaludnienia;

Niski stopień urbanizacji.



Sfera prawna i polityczna

Wzrost nakładów inwestycyjnych na ochronę środowiska;

SŁABE STRONY

Położenie, stan przyrody i środowiska

Dalekie położenie od stolicy województwa – Bydgoszczy;

Występowanie lokalnych i potencjalnych zagrożeń dla środowiska przyrodniczego;

Duża odległość od planowanej autostrady;

Niedostatek gleb żyznych – konieczność ochrony obszarów ich występowania;

Zwartość zabudowy gospodarstw rolnych;

Mały udział powierzchni leśnych;

Niekorzystne warunki do małej retencji;



Stan infrastruktury służącej ochronie środowiska

Brak dobrze rozwiniętego systemu sieci kanalizacji sanitarnej;

Brak rozwiązanego problemu sanitacji na terenach o zabudowie rozproszonej (indywidualne systemy gromadzenia lub oczyszczania ścieków);

Brak właściwej kontroli nad stanem technicznym zbiorników bezodpływowych;

Niewystępowanie obiektów wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych;

Brak systemu odbioru odpadów zmieszanych;

System zbiórki selektywnej nie działa prawidłowo;

Niski standard dróg gminnych i powiatowych, brak chodników.


Sfera gospodarcza

Słabo zróżnicowana i wyspecjalizowana gospodarka;

Wysoki odsetek ludzi pracujących w rolnictwie;

Słabo rozwinięta sieć palcówek usługowo-handlowych;

Mała specjalizacja produkcji rolnej;

Brak dobrze rozwiniętego rynku zbytu dla artykułów rolnych.



Sfera społeczna

Wysokie bezrobocie;

Ubożenie ludności;

Duży odsetek ludzi utrzymujący się z rent i emerytur;

Brak inicjatyw wśród mieszkańców w celu poprawy warunków życia;

Mała mobilność w celu poszukiwania pracy;

Ujemne saldo migracji;

Niska świadomość ekologiczna mieszkańców dotycząca konieczności gospodarowania w sposób przyjazny dla przyrody i środowiska, brak indywidualnych nawyków i postaw proekologicznych (segregacji odpadów, oszczędności wody, niezaśmiecania lasów itp.);

Brak wiedzy na temat technicznych i organizacyjnych rozwiązań służących ochronie środowiska (nowe prawo ochrony środowiska, najlepsze dostępne techniki itp.).

Sfera prawna i polityczna

Niewystarczająca współpraca w zakresie ochrony środowiska z innymi jednostkami samorządowymi;

Nieregularne prowadzenie monitoring stanu środowiska (stanu czystości gleb, częstotliwości badań stanu czystości wód powierzchniowych, stanu czystości powietrza);

Tolerancyjny stosunek wymiaru sprawiedliwości do sprawców przestępstw i wykroczeń przeciwko przyrodzie i środowisku;

Niepełna inwentaryzacja i waloryzacja stanu przyrody w gminie;

Niedostateczna ewidencja i monitoring gospodarki odpadami;

Mała skuteczność egzekwowania obowiązujących przepisów, zwłaszcza w zakresie gospodarki odpadami;

Niedostateczna znajomość przepisów ochrony przyrody i środowiska;

SZANSE

Sfera prawna i polityczna

Nowoczesne przepisy ochrony przyrody i środowiska, w tym przepisy związane z koniecznością wykonywania ocen oddziaływania inwestycji na środowisko, i monitoringu stanu środowiska;

Możliwość uzyskiwania dotacji i pożyczek z funduszy krajowych i zagranicznych na inwestycje zmniejszające uciążliwość gospodarki dla środowiska oraz na rozwój infrastruktury;

Prawny nakaz opracowywania programów ochrony środowiska przez jednostki administracji samorządowej;

Wzrost uspołecznienia procesów podejmowania decyzji mających wpływ na stan środowiska;

Doskonalenie krajowego systemu formalnej edukacji środowiskowej;

Wdrożenie instrumentów prawno-ekonomicznych mobilizujących do realizacji inwestycji prośrodowiskowych wynikających ze strategii krajowych oraz przyjętych zobowiązań międzynarodowych;

Rozwój współpracy międzynarodowej z krajami UE na szczeblu samorządowym w celu wymiany doświadczeń w zakresie proekologicznych metod gospodarowania;

Sfera przyrodnicza i społeczno – gospodarcza

Możliwość objęcia ochroną prawną nowych obiektów – siedlisk i stanowisk występowania gatunków cennych;

Możliwość promowania gminy jako miejsca przyjaznego środowisku;

Zacieśnienie współpracy z powiatem i województwem;

Podniesienie poziomu wykształcenia ludności;

Możliwość wdrożenia programów rolno-środowiskowych UE;

Możliwość uzyskania zewnętrznego (krajowego i/lub zagranicznego) wsparcia finansowego programów ochrony różnorodności przyrodniczej oraz realizacji programu zalesiania gruntów o niskiej przydatności rolniczej;

Powołanie stowarzyszenia Rozwoju Gminy Boniewo;

Wspieranie inicjatyw organizacji i instytucji zmierzających do uzyskania pomocy finansowej programów UE na rozwój infrastruktury ochrony środowiska;

Wspieranie inicjatyw podmiotów gospodarczych zmierzających do uzyskania dofinansowania inwestycji eliminujących zagrożenia dla środowiska i wspierających rozwój zrównoważony ze środków krajowych i zagranicznych;

Wzrost krajowego i zagranicznego popytu na „zdrową żywność”, bezpieczne dla środowiska formy sportu i rekreacji, turystyki i kontaktu z przyrodą;

Zalesienie gruntów rolnych o niskiej klasie bonitacyjnej gleb;

Rozwijanie rolnictwa ekologicznego;

Odtworzenie spółdzielczości wiejskiej;

Tworzenie rozbudowanej sfery usług, co spowoduje zwiększenie dochodów mieszkańców gminy;

Rozwój handlu i rzemiosła;

Stworzenie możliwości zbytu podstawowych płodów rolnych (zboża, mleka, warzyw);

Program rozwoju terenów wiejskich województwa kujawsko-pomorskiego;

Zagrożenia

Sfera prawna i polityczna

Brak skutecznych przepisów z zakresu budownictwa i zagospodarowania przestrzennego zabezpieczających krajobraz przed degradacją (np. wznoszeniem budynków o formie niedostosowanej do krajobrazu);

Opóźnienia w przygotowywaniu nowych aktów prawnych i przepisów wykonawczych dotyczących ochrony przyrody i środowiska;.


Sfera przyrodnicza i społeczno - gospodarcza

Niszczenie środowiska naturalnego;,

Występowanie procesów recesyjnych w gospodarce kraju;

Wzrastający wskaźnik bezrobocia;

Brak tradycji wykorzystania istniejących walorów naturalnych;

Wyludnianie się wsi, migracje ludzi młodych wykształconych;

Pogarszające się warunki bytowe ludności;

Przywiązanie się do tradycyjnych form gospodarowania na wsi;

Nieopłacalność produkcji rolnej;

Brak punktu skupu płodów rolnych;

Bliskie sąsiedztwo ośrodków turystycznych zmniejszające konkurencyjność ewentualnych obiektów tego typu na terenie gminy;

Intensyfikacja produkcji rolnej prowadząca do wzrostu nawożenia, stosowania pestycydów, homogenizacji użytków rolnych oraz zaniku lokalnych odmian roślin uprawnych i ras zwierząt hodowlanych;

3. ZAŁOŻENIA WYJŚCIOWE DO PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA 3.1 ANALIZA OBOWIĄZUJĄCEGO STANU PRAWNEGO 3.1.1 Wprowadzenie Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, przyjęta w 1997 roku stwierdza, że Rzeczpospolita Polska – kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju – zapewnia ochronę środowiska naturalnego; nakłada ona także na władze publiczne obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego współczesnemu i przyszłym pokoleniom.
W 2000 roku został sporządzony dokument programowy „II polityka ekologiczna państwa”, który w 2001 roku został zaakceptowany przez Parlament. Ustala on cele ekologiczne do 2010 i 2025 roku. „II polityka ekologiczna państwa” zakłada, że niepodważalnym kryterium obowiązującym na każdym – także lokalnym i regionalnym – szczeblu jej realizacji jest człowiek, jego zdrowie oraz komfort środowiska, w którym żyje i pracuje.
Człowiek jest ściśle sprzężony w swojej działalności z systemem przyrodniczym (gleba, woda, powietrze, zasoby i różnorodność biologiczna, ekosystemy). Zachowanie w tym sprzężeniu równowagi wymaga spójnego zarządzania:

Dostępem do zasobów środowiska,

Racjonalnym użytkowaniem zasobów przyrodniczych,

Zapobieganiem powstawaniu negatywnych skutków działalności gospodarczej,

Likwidacją negatywnych skutków działalności gospodarczej.
Głównym celem „II polityki ekologicznej państwa” jest zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego kraju, przy założeniu, że skuteczna regulacja i reglamentacja korzystania ze środowiska nie dopuści do powstania zagrożeń dla jakości i trwałości zasobów przyrodniczych. Przy jej realizacji obowiązywać winy zasady:

Zrównoważonego rozwoju – która opiera się na założeniu, że polityka różnych działań w poszczególnych sferach gospodarki i życia społecznego powinna być prowadzona w sposób uwzględniający konieczność zachowania zasobów i walorów środowiska w takim stanie, który będzie zapewniać trwałe możliwości korzystania ze środowiska zarówno przez obecne jak i przyszłe pokolenia.
Istotą zrównoważonego rozwoju jest równorzędne traktowanie racji społecznych, ekonomicznych i ekologicznych, co oznacza konieczność integrowania zagadnień ochrony środowiska z polityką w poszczególnych dziedzinach gospodarki. W praktyce oznacza to, że program ochrony środowiska gminy musi być zgodny z istniejącymi planami ochrony środowiska, rozwoju infrastruktury itd. wyższego rzędu.

Przezorności – która przewiduje, że odpowiednie działania powinny być podejmowane już wtedy, gdy pojawia się uzasadnione prawdopodobieństwo, że problem wymaga rozwiązania,

Integracji polityk ekologicznej i sektorowych,

Równego dostępu do środowiska przyrodniczego, którą należy rozumieć jako zaspokajanie potrzeb materialnych i cywilizacyjnych grup społecznych i jednostek ludzkich w ramach sprawiedliwego dostępu do ograniczonych zasobów walorów środowiska

Regionalizacji w ramach ekosystemów europejskich oraz regionalizacji w stosunku do obszarów o zróżnicowanym stopniu przekształcenia i degradacji z równoczesnym rozszerzeniem uprawnień samorządu terytorialnego i wojewodów,

Uspołecznienia polityki ekologicznej która powinna być realizowana w gminie poprzez stworzenie instytucjonalnych, prawnych i materialnych warunków do udziału obywateli, grup społecznych i organizacji pozarządowych w procesie kształtowania modelu zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym rozwoju edukacji ekologicznej, rozbudzaniu świadomości i wrażliwości ekologicznej

„Zanieczyszczający płaci" - nakłada ona pełną odpowiedzialność, w tym materialną, za skutki zanieczyszczania i stwarzania innych zagrożeń dla środowiska na ich sprawcę, czyli jednostkę użytkującą zasoby środowiska

Prewencji – przeciwdziałanie negatywnym skutkom dla środowiska podejmowane być powinno na etapie planowania i realizacji przedsięwzięć,

Stosowania najlepszych dostępnych technik (BAT),

Klauzul zabezpieczających, umożliwiających państwom członkowskim stosowanie ostrzejszych kryteriów w porównaniu z wymogami prawa wspólnotowego,

Skuteczności ekologicznej i efektywności ekonomicznej - oznacza ona potrzebę minimalizacji nakładów inwestycyjnych na jednostkę uzyskanego efektu ekologicznego.


„II polityka ekologiczna państwa” zakłada 3 etapy osiągania swoich celów, w tym 2 etapy związane z procesem integracji z Unią Europejską:

W trakcie ubiegania się o członkostwo w UE – etap realizacji celów krótkookresowych /2000 - 2002/,

W pierwszym okresie członkostwa, zakładającym okresy przejściowe i realizację programów dostosowawczych - etap realizacji celów średniookresowych (2003 – 2010),

Etap realizacji celów długookresowych w ramach realizacji "Strategii zrównoważonego rozwoju Polski do 2025 r."


Zadaniami pierwszego etapu były:

Pełna realizacja Układu Europejskiego, ustalającego 10-letni okres dla harmonizacji polskiego prawa ekologicznego z wymogami Unii Europejskiej /1994-2004/,

Pełna realizacja Narodowego programu przygotowania do członkostwa w Unii Europejskiej, ustalającego zadania szczegółowe dla okresu przedakcesyjnego i zakładającego gotowość integracji w roku 2002.


Wymienione zadania były realizowane poprzez:

Harmonizację przepisów prawnych z regulacjami obowiązującymi w Unii Europejskiej,

Reformę mechanizmów zarządzania ochroną środowiska, dostosowującą ją do wymogów związanych z integracją,

Stworzenie warunków prawnych i organizacyjnych do realizacji międzynarodowych konwencji ekologicznych,

Pełne wdrożenie reformy zarządzania państwem we wszystkich ogniwach związanych z ochroną środowiska,

Sukcesywne wdrażanie rozwiązań prawnych w sferze ekologicznej przyjmowanych w latach 2000 - 2002 przez Unię Europejską,

Zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko i zdrowie człowieka tzw. "gorących punktów" oraz zmniejszenie ich liczby,

Usprawnienie systemu przeciwdziałania powstawaniu nadzwyczajnych zagrożeń środowiska (poważnych awarii) oraz rozbudowę systemu ratownictwa ekologicznego
i likwidacji skutków takich zagrożeń,

Podjęcie działań zmierzających do zintegrowania celów polityki sektorowej z polityką ekologiczną,

Rozpoczęcie wdrażania do realizacji polityki ekologicznej nowoczesnych i skutecznych mechanizmów, metod i procedur, których pełne wdrożenie powinno nastąpić w okresie dostosowawczym.


Cele średniookresowe (2003 – 2010) przewidują istotną poprawę stanu środowiska, praktyczne wdrożenie unijnych przepisów i standardów ekologicznych oraz postanowień konwencji międzynarodowych i umów dwustronnych, a także wzmocnienie instytucjonalne podejmowanych działań.


Cele długookresowe (do roku 2025) wiążą się z perspektywą zrównoważenia społeczno - gospodarczych procesów rozwojowych i pełną (możliwą) rewitalizacją zniszczonych ekosystemów; zakładają one:

Ugruntowanie konstytucyjnej zasady zrównoważonego rozwoju,

Utrwalenie zasady skutecznej kontroli państwa nad strategicznymi zasobami przyrodniczymi,

Pełną integrację polityk - przestrzennej, ekologicznej i sektorowych,

Dokonanie przebudowy modelu produkcji i konsumpcji w kierunku poprawy efektywności surowcowo – energetycznej oraz minimalizacji negatywnego oddziaływania na środowisko wszelkich form działalności człowieka i rozwoju cywilizacyjnego,

Zachowanie obszarów o wysokich walorach turystyczno-rekreacyjnych,

Utrzymanie i ochrona istniejących ekosystemów o cennych wartościach przyrodniczych i kulturowych,

Odbudowa zniszczeń powstałych w środowisku przyrodniczym i renaturalizacja cennych przyrodniczo obszarów,

Efektywny wzrost wartości produkcji w rolnictwie i leśnictwie poprzez lepsze wykorzystanie potencjału biologicznego oraz podnoszenie jakości zdrowotnej produktów przy przeciwdziałaniu nadmiernej intensywności procesów produkcyjnych oraz metod upraw i chowu zwierząt,

Rezygnacja z niektórych osiągnięć nauki i techniki, które mogłyby negatywnie oddziaływać na środowisko,

Wypracowanie mechanizmów reagowania na nowe wyzwania pojawiające się wraz z postępującym rozwojem cywilizacji.


W 2002 r. opracowany został „Program Wykonawczy do II polityki ekologicznej państwa, na lata 2002-2010”, który jest dokumentem o charakterze operacyjnym
tj. wskazującym wykonawców i terminy realizacji konkretnych zadań lub pakietów zadań, przewidzianych do realizacji, a także szacującym niezbędne nakłady i źródła ich finansowania.
Zapisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska porządkują dotychczasową, istniejącą od 1990 roku, praktykę okresowego sporządzania dokumentów programowych o nazwie „Polityka ekologiczna państwa” dla różnych horyzontów czasowych, lub nawet bez jednoznacznego określania okresu ich obowiązywania.
Artykuły 13-16 Ustawy nakładają obowiązek przygotowywania i aktualizowania polityki ekologicznej państwa, co 4 lata. Sporządzona w grudniu 2002 r. „Polityka ekologiczna państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010” jest aktualizacją i uszczegółowieniem długookresowej „II polityki ekologicznej państwa”

3.1.2 Prawodawstwo w zakresie ochrony środowiska i jego dostosowanie do wymogów Unii Europejskiej Proces tworzenia ładu instytucjonalno-prawnego w sferze ochrony środowiska naturalnego człowieka na szczeblu centralnym znajduje się w stadium wysokozaawansowanym. Zakończenie procesu harmonizacji polskiego prawa ochrony środowiska z wymogami przepisów Unii Europejskiej powoduje sytuację, w której teksty uzgodnionych unijnych aktów prawnych nie są niezbędnym elementem procesu sporządzania „Programu”. Ze względu na niezakończony proces wprowadzania do polskich przepisów wykonawczych załączników technicznych korzystano przy opracowaniu niniejszego dokumentu z tekstów dyrektyw: ptasiej, siedliskowej oraz dotyczących ochrony wód powierzchniowych i powietrza.
W związku z koniecznością dokonania harmonizacji polskiego prawa ochrony środowiska z prawem Unii Europejskiej, przepisy zawarte w unijnych aktach prawnych w tym zakresie są systematycznie transponowane do prawa krajowego.
Przy prowadzeniu prac nad dokumentem „Program Ochrony Środowiska dla Gminy Boniewo” uwzględniano postanowienia przepisów wykonawczych wydanych na podstawie nowych ustaw z 2001, 2002 i 2003r.
3.1.3 Konwencje i porozumienia międzynarodowe Polska jest obecnie sygnatariuszem 33 konwencji, porozumień międzynarodowych oraz protokołów w dziedzinie ochrony środowiska, z których 21 ratyfikowała. Postanowienia większości konwencji mają odzwierciedlenie w przepisach Unii Europejskiej. Natomiast postanowienia konwencji ratyfikowanych przez Polskę, do których nie przystąpiły kraje UE, zgodnie z zasadą klauzul zabezpieczających, mają odzwierciedlenie w postanowieniach polskich przepisów prawnych.
3.1.4 Programy sektorowe i regionalne Przy sporządzaniu niniejszego dokumentu brano pod uwagę zapisy różnych programów rządowych oraz regionalnych, zwłaszcza:

II polityki ekologicznej państwa,

Programu wykonawczego do II polityki ekologicznej państwa,

Narodowej strategii ochrony środowiska,

Polityki leśnej państwa,

Program ochrony środowiska i Plan gospodarki odpadami województwa kujawsko-pomorskiego,

Program ochrony środowiska i Plan gospodarki odpadami powiatu włocławskiego

Wykaz aktualnych rządowych dokumentów programowych dotyczących ochrony środowiska i racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi.

3.1.5 Krajowe uwarunkowania prawne w zakresie ochrony środowiska 3.1.5 Krajowe uwarunkowania prawne w zakresie ochrony środowiska

Ustawa z 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ost. zm. 27.06.2004, Dz.U. Nr 49, poz. 464) wprowadza: obowiązek realizacji polityki ekologicznej państwa poprzez gminne, powiatowe, wojewódzkie programy ochrony środowiska, z wykonania, których co 2 lata sporządzać się będzie raport; opłatę za składowanie odpadów komunalnych, którą ponosić będzie jednostka utrzymująca składowisko; administracyjne kary pieniężne za składowanie odpadów bez pozwolenia i w miejscu do tego celu niewyznaczonym; przeznaczanie środków powiatowych funduszy ochrony środowiska na realizację przedsięwzięć związanych z gospodarką odpadami i współfinansowanie inwestycji o charakterze ponadlokalnym; programy dostosowawcze dotyczące inwestycji, w których zrealizowanie wymagań ochrony środowiska nie może zostać osiągnięte w terminach ustalonych przepisami, a za utrzymaniem tych inwestycji w ruchu przemawia interes publiczny (ww. programy dostosowawcze nie mogą trwać dłużej niż 6 lat, najpóźniej do 31.12.2010r.).
Ustawa z 16.04.2004r. o ochronie przyrody, (Dz.U. Nr 92, poz. 880) określa cele, zasady i formy ochrony przyrody ożywionej i nieożywionej oraz krajobrazu. Ochrona przyrody w rozumieniu ustawy oznacza zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów przyrody i jej składników. Ochrona przyrody ma na celu utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów, zachowania różnorodności biologicznej, zachowania dziedzictwa geologicznego, zapewnienia ciągłości istnienia gatunków roślin i zwierząt wraz z siedliskami poprzez utrzymywanie lub przywracanie ich do właściwego stanu, utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu siedlisk przyrodniczych, a także innych zasobów przyrody i jej składników, kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody.
Ustawa z 11.01.2001r. o substancjach i preparatach chemicznych, (Dz.U. Nr 11, poz. 84, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) określa warunki, zakazy lub ograniczenia produkcji, wprowadzania do obrotu lub stosowania substancji i preparatów chemicznych, w celu ochrony przed szkodliwym wpływem tych substancji i preparatów na zdrowie człowieka lub na środowisko.
Ustawa z 11.12.1997r. o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami oraz o obrocie specjalnym, (Dz.U. Nr 157, poz. 1 026) reguluje zasady administrowania obrotem z zagranicą towarami i usługami, a także obrotem specjalnym.
Ustawa z 27.04.2001r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) zobowiązuje posiadaczy odpadów do poddania odpadów w pierwszej kolejności odzyskowi. Jeżeli odzysk jest nie możliwy z przyczyn technologicznych lub nieuzasadniony ekonomicznie - odpady te należy unieszkodliwiać w sposób zgodny z wymogami ochrony środowiska i planami gospodarki odpadami. W ustawie sformułowano tzw. "zasadę bliskości" stanowiącą, że odpady, których nie udało się odzyskać lub unieszkodliwić w miejscu ich powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, przekazywane do najbliższego miejsca, w którym te procesy są realizowane. Ustawa zobowiązuje zarządy województw, powiatów i gmin do opracowania odpowiednio - wojewódzkich, powiatowych i gminnych planów gospodarki odpadami, które należy aktualizować nie rzadziej, niż co 4 lata, i z realizacji, których należy składać, co 2 lata sprawozdania. W myśl ustawy przedsięwzięcia związane z unieszkodliwianiem odpadów będzie można realizować z udziałem środków z funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o ile przedsięwzięcia te zostaną ujęte w planie gospodarki odpadami. Ustawa reguluje kwestie w zakresie składowania odpadów. Składować można wyłącznie odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe. Rozróżnia się trzy typy składowisk odpadów: składowiska odpadów niebezpiecznych, obojętnych oraz odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Składowiska stanowią obiekty budowlane, do których lokalizacji, budowy i eksploatacji mają zastosowanie przepisy ustaw o zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawo budowlane. Organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla składowiska odpadów może uzależnić wydanie tej decyzji od przedstawienia przez inwestora ekspertyzy, co do możliwości odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w inny sposób niż przez składowanie. Wprowadzono zakaz składowania odpadów, m.in.: płynnych; o właściwościach wybuchowych, żrących, utleniających, łatwopalnych; medycznych i weterynaryjnych; opon i ich części. Odpady przed umieszczeniem na składowisku powinny być poddane procesowi przekształcenia fizycznego, chemicznego lub biologicznego i segregacji, w celu ograniczenia zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz zmniejszenia objętości odpadów.
Ustawa z 11.05.2001r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, (Dz.U z 2001r. Nr 63, poz. 638, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) - określa wymagania, jakie powinny spełniać opakowania oraz wprowadza zasady racjonalnego gospodarowania odpadami powstającymi z opakowań poprzez obowiązek: zapobiegania powstawaniu odpadów z opakowań, promowania opakowań zwrotnych, przeznaczonych do wielokrotnej rotacji, segregacji odpadów opakowaniowych, odzysku i recyklingu pozyskanych odpadów. Ustawa o odpadach opakowaniowych jest odpowiednikiem Dyrektywy 94/62/EC z 1994 r. Ustala ona m.in. limity odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. W przypadku nie osiągnięcia wyznaczonych poziomów podmioty zobowiązane do opłat produktowych, będą miały powiększone stawki tych opłat o 50 %.
Ustawa z 11.05.2001r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej, (Dz.U z 2001r. Nr 63, poz. 639) - wprowadza bodźce ekonomiczne mające stymulować proekologiczne zachowania podmiotów gospodarczych i całego społeczeństwa oraz zabezpieczenie środków finansowych na racjonalne zagospodarowanie głównie odpadów opakowaniowych i poużytkowych. Przedsiębiorcy sprzedający swoje produkty w opakowaniach mają wybór jednego z trzech sposobów postępowania: stworzenie własnego systemu odzysku i zagospodarowania odpadów, scedowanie realizacji swoich zobowiązań na wyspecjalizowaną organizację lub uiszczanie państwu opłaty produktowej. Za odpady nie zebrane samodzielnie lub przez wyznaczone organizacje, producenci zapłacą opłaty produktowe, które zostaną przekazane częściowo do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, a częściowo bezpośrednio do gmin. Środki pochodzące z opłat produktowych za opakowania przekazywane będą wojewódzkim funduszom, a następnie gminom, proporcjonalnie do ilości odpadów opakowaniowych przekazanych do odzysku i recyklingu, wykazanych w sprawozdaniach, do sporządzenia, których zobowiązany jest zarząd gminy.
Ustawa z 7.06.2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, (Dz.U z 2001r. Nr 72, poz. 747, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) - określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczanie ścieków, a także ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów. W myśl ww. ustawy zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków należy do zadań własnych gminy.
Ustawa z 22.06.2001r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, (Dz.U z 2001r. Nr 76, poz. 811, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) - reguluje:

Zamknięte użycie organizmów genetycznie modyfikowanych,

Zamierzone uwalniane GMO do środowiska, w celach innych niż wprowadzanie do obrotu,

Wprowadzanie do obrotu produktów GMO,

Wywóz za granicę i tranzyt produktów GMO,

Właściwość organów administracji rządowej do spraw GMO.
Ustawy nie stosuje się do modyfikacji genetycznych genomu ludzkiego.
Ustawa z 18.07.2001r. prawo wodne, (Dz.U z 2001r. Nr 115, poz. 1, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) - reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Gospodarowanie wodami jest prowadzone z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z uwzględnieniem ich ilości i jakości. Gospodarowanie odpadami w myśl ww. ustawy uwzględnia zasadę wspólnych interesów i jest realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności, tak aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne.
Ustawa z 18.04.1985r. o rybactwie śródlądowym, (Dz.U. Nr 21, poz. 91, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 92, poz. 880) - reguluje zasady i warunki ochrony, chowu, hodowli i połowu ryb w powierzchniowych wodach.
Ustawa z 20.07.1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, (Dz.U. z 2002r Nr 112, poz. 982, ost. zm. 01.01.2004, Dz.U. Nr 217, poz. 2124) - określa zadania Inspekcji Ochrony Środowiska. W myśl ww. ustawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji rządowej, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania stanu środowiska, nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Ustawa z 19.06.1997r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, (Dz.U. Nr 101, poz. 628, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) – zakazuje, w celu wyeliminowania produkcji, stosowania oraz obrotu wyrobami zawierającymi azbest:

Wprowadzania na polski obszar celny wyrobów zawierających azbest oraz azbestu,

Produkcji wyrobów zawierających azbest,

Obrotu azbestem i wyrobami zawierającymi azbest.
Ustawa z 4.02.1994r. prawo geologiczne i górnicze, (Dz.U. Nr 27, poz. 96, ost. zm. 01.05.2004, Dz.U. Nr 96, poz. 959) - określa zasady i warunki wykonywania prac geologicznych, wydobywania kopalin złóż, ochrony złóż kopalin, wód podziemnych i innych składników środowiska w związku z wykonywaniem prac geologicznych i wydobywaniem kopalin.

Opis każdego z wymienionych aktów prawnych uwzględnia stan prawny na dzień 30.06.2004r.

3.2 Zamierzenia w zakresie ochrony środowiska dotyczące gminy 3.2.1 Cele Polityki Ochrony Środowiska w Województwie Kujawsko-Pomorskim Dokumentem krajowym, na podstawie, którego określono cele polityki ekologicznej województwa kujawsko-pomorskiego i gminy Boniewo jest „Polityka ekologiczna państwa na lata 2003 – 2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007 – 2010”. Dokument ten stanowi aktualizację i uszczegółowienie długookresowej „II Polityki ekologicznej państwa”. Przy wytyczaniu celów ekologicznych został uwzględniony również opracowany „Program wykonawczy do II Polityki ekologicznej państwa na lata 2002 – 2010” – dokument o charakterze operacyjnym, zawierający wykaz zadań przewidzianych do realizacji.
Cele polityki ekologicznej stanowią także rozwinięcie i uszczegółowienie celów w zakresie ochrony środowiska sformułowanych w Strategii Rozwoju i projekcie Planu zagospodarowania przestrzennego województwa kujawsko – pomorskiego.


Jako podstawowy cel polityki ekologicznej na obszarze województwa kujawsko – pomorskiego przyjmuje się:


Zachowanie wysokich walorów środowiska przyrodniczego regionu w celu poprawy jakości życia mieszkańców oraz zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności województwa.


Przy realizacji powyższego celu należy przyjąć jako powszechnie obowiązującą zasadę zrównoważonego rozwoju, identyfikacji określonych priorytetów ochrony środowiska oraz realizacji celów cząstkowych. Ocena aktualnego stanu środowiska na obszarze województwa i identyfikacja najważniejszych problemów ekologicznych regionu upoważniają do stwierdzenia, że celami tymi są:

Poprawa jakości wód powierzchniowych, zwłaszcza jezior,

Zachowanie jakości wód podziemnych i ich ochrona przed degradacją,

Poprawa jakości powietrza atmosferycznego,

Poprawa warunków klimatu akustycznego,

Wdrożenie nowoczesnego systemu gospodarowania odpadami,

Zachowanie i kształtowanie różnorodności biologicznej regionu, z ograniczeniem populacji obcych gatunków roślin i zwierząt,

Zwiększenie lesistości województwa,

Ochrona gruntów przed erozją i przeciwdziałanie degradacji gleb,

Ochrona złóż kopalin przed nieracjonalną eksploatacją,

Kształtowanie systemu obszarów chronionych i dostosowanie go do nowych uwarunkowań prawnych,

Przeciwdziałanie poważnym awariom.


Priorytety ekologiczne krótko i długoterminowe (na 4 i 8 lat)
Zgodnie z Polityką ekologiczną państwa należy przyjąć, że podstawowym priorytetem ekologicznym, zarówno w krótkim (2003 – 2006 r.), jak i perspektywicznym (2007 – 2010 r.) horyzoncie czasowym jest zachowanie bezpieczeństwa ekologicznego regionu. Kolejnymi bardzo ważnymi zadaniami ekologicznymi są:

Konieczność likwidacji i przeciwdziałanie powstawaniu bezpośrednich zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi oraz jakości środowiska,

Przeciwdziałanie postępującej degradacji walorów przyrodniczych regionu oraz pogarszaniu jakości życia jego mieszkańców,

Zapobieganie możliwości wystąpienia klęsk żywiołowych, w szczególności powodzi.


Jako najważniejsze priorytety ekologiczne do 2006 r. należy wymienić:

Utworzenie na obszarze regionu sieci obszarów chronionych Natura 2000 poprzedzone waloryzacją przyrodniczą tych obszarów,

Wdrażanie instrumentów służących ekologizacji gospodarki rolnej, w tym programów rolnośrodowiskowych,

Sukcesywne zwiększenie lesistości województwa oraz kontynuowanie przebudowy drzewostanów,

Rozwój rolnictwa ekologicznego i zintegrowanego,

Zmniejszenie wodochłonności, materiałochłonności i energochłonności przy zastosowaniu najlepszych dostępnych technik (BAT),

Rozpoczęcie wykorzystywania wód geotermalnych jako źródła ciepła,

Rozwój energetyki wykorzystującej źródła odnawialne (woda, wiatr, słońce, biomasa),

Zabezpieczenie potrzeb ludności w zasoby wody pitnej,

Kontynuowanie poprawy zabezpieczenia ludności przed powodzią,

Ograniczanie emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego

Ochronę przed hałasem komunikacyjnym i przemysłowym,

Kontynuowanie budowy systemu ochrony przed poważnymi awariami i poważnymi awariami przemysłowymi,

Kontrola oraz likwidacja obiektów produkcyjnych o niezrównoważonych technologiach w rolnictwie,

Rozpoczęcie wdrażania nowoczesnego systemu gospodarowania odpadami oraz rozwój selektywnej zbiórki odpadów.


Jako najważniejsze priorytety ekologiczne do 2010 r. należy wymienić:

Ukształtowanie spójnego przestrzennie i organizacyjnie systemu obszarów chronionych,

Podniesienie poziomu świadomości ekologicznej społeczeństwa regionu,

Wdrażanie programów rolnośrodowiskowych

Wdrażanie kodeksu dobrej praktyki rolniczej,

Kontynuowanie rozwoju ekologicznych metod gospodarki rolnej,

Kontynuowanie zwiększenia lesistości województwa,

Poprawa zdrowotności i odporności drzewostanów na degradację,

Przywracanie właściwości użytkowych terenów zdegradowanych,

Pozyskiwanie złóż kopalin w sposób racjonalny ekologicznie i uzasadniony ekonomicznie,

Ochrona zasobów wód podziemnych, w szczególności na obszarach Głównych Zbiorników Wód Podziemnych,

Likwidacja wszystkich mogielników gromadzących przeterminowane środki ochrony roślin,

Uporządkowanie systemu gromadzenia, zbiórki, segregacji i składowania odpadów

Komunalnych, przemysłowych i niebezpiecznych,

Zwiększenie udziału produkcji energii ze źródeł odnawialnych,

Zorganizowanie i wdrażanie kompleksowego systemu ochrony przeciwpowodziowej,

Odbudowa naturalnej retencji glebowo-gruntowej poprzez właściwe kształtowanie krajobrazu i rozwój proekologicznych form gospodarowania w zlewni, w tym

Rolnictwo ekologiczne i zalesienia gatunkami rodzimymi,

Kontynuowanie poprawy jakości klimatu akustycznego,

Kontynuowanie poprawy jakości powietrza atmosferycznego.


3.2.2 Zasady ochrony środowiska Podstawową zasadą polityki ekologicznej województwa kujawsko – pomorskiego i co za tym idzie gminy Boniewo, (podobnie jak polityki krajowej), przyjmuje się sformułowaną w Konstytucji RP zasadę zrównoważonego rozwoju.
Gospodarka przestrzenna realizowana na obszarze województwa musi w pełni uwzględniać ochronę istniejącego systemu ekologicznego, a także eliminować wszystkie zagrożenia mogące zakłócać jego funkcjonowanie. Bardzo ważna jest również poprawa jakości środowiska oraz wzbogacenie jego zasobów i walorów.


W celu utrzymania i wzbogacania zasobów przyrodniczych województwa koniecznym jest:

Podporządkowania działalności gospodarczej wymogom ochrony zasobów i walorów przyrodniczych,

Wspieranie działalności o niskim poziomie szkodliwości dla środowiska przyrodniczego,

Dostosowanie kierunków i intensywności produkcji rolnej do przyrodniczych warunków rozwoju rolnictwa,

Zapewnienia spójności przestrzennej najcenniejszych przyrodniczo i krajobrazowo obszarów województwa,

Ochrona obszarów występowania zasobów wód podziemnych o najwyższej wartości użytkowej, zwłaszcza na terenach pozbawionych od powierzchni warstw nieprzepuszczalnych,

Stosowanie programów małej retencji przy regulacji stosunków wodnych,

Zmniejszenie używania środków chemicznych w rolnictwie obszarach cennych przyrodniczo,

Zalesianie gruntów o niskiej przydatności dla rolnictwa,

Wprowadzanie zalesień, zadrzewień i zakrzewień wzdłuż brzegów rzek oraz w zlewniach jezior narażonych na rolnicze zanieczyszczenia obszarowe oraz erozję,

Przebudowa drzewostanów zgodnie z warunkami siedliskowymi,

Zmniejszenie niekorzystnych skutków planowanych obiektów turystycznych na środowisko przyrodnicze,

Integrowanie działań w ochronie środowiska i w ochronie zdrowia,

Rozbudowa i modernizacja infrastruktury technicznej służącej ochronie środowiska.

Ograniczenie emisji zanieczyszczeń poprzez preferowanie źródeł energii mniej uciążliwych dla środowiska, w tym źródeł odnawialnych,

Przestrzeganie przy projektowaniu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących prawnie stref uciążliwości towarzyszących ciągom i urządzeniom infrastruktury technicznej (sieciom elektromagnetycznym, gazociągom, rurociągom produktów naftowych),.


3.2.3 Cele zawarte w Strategii Rozwoju Powiatu Ziemskiego Włocławskiego

Cele rozwoju powiatu włocławskiego sformułowane w Strategii Rozwoju Powiatu Ziemskiego Włocławskiego są podstawą do określenia ogólnej polityki rozwoju tego obszaru w latach 2001 – 2015. Wszystkie zadania w powiecie powinny być im podporządkowane.

Celem nadrzędnym powiatu włocławskiego jest:


Poprawa sytuacji dochodowej w rolnictwie poprzez wspieranie restrukturyzacji i modernizacji
Dla realizacji tego celu niezbędne są następujące zadania:



Zmiana kierunków nauczania w szkolnictwie, rozwój szkolnictwa średniego i wyższego

Poszerzenie profilu kształcenia w szkołach rolniczych o kierunki zawodowe niezbędne do wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich powiatu

Upowszechnianie edukacji w zakresie informatyki i znajomości języków obcych


Celami strategicznymi powiatu włocławskiego są:

Zwiększenie poziomu wykształcenia mieszkańców

Wykorzystanie walory przyrodnicze kulturowe i uzdrowiskowe

Wzrost ilości miejsc pracy

Podniesienie efektywności i specjalizacja produkcji rolnej

Dobrze rozwinięta sieć infrastruktury technicznej


Przy realizacji powyższych zadań koniecznym jest:

Poprawa stanu czystości rzek i jezior;

Uregulowanie gospodarki ściekowej na obszarach wiejskich powiatu

Promocja walorów przyrodniczych powiatu

Uzbrojenie terenów rekreacyjnych pod budownictwo letniskowe;

Edukacja ekologicznej dzieci i młodzieży;

Różnicowanie działalności gospodarczej zapewniającej alternatywne źródła dochodów

Tworzenia nowych oraz restrukturyzacja i unowocześnianie technologiczne zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego bazującego na surowcach przetwórczych powiatu

Wspieranie w rozwoju produkcji zdrowej żywności metodami ekologicznymi

Aktywizacja społeczności powiatu w tworzeniu nowych miejsc pracy

Wspieranie tworzenia gospodarstw agroturystycznych;

Restrukturyzacja i modernizacji gospodarstw towarowych i specjalistycznych;

Podniesienie konkurencyjności produkcji rolnej;

Uregulowanie stosunków wodnych dla podniesienia jakości produkcji roślinnej;

Budowa nowych dróg, poprawa stanu technicznego dróg istniejących;

Rozwój sieci gazowych średniego ciśnienia
Cele rozwoju mają szansę być osiągnięte pod warunkiem konsekwentnego, wspólnego działania władz powiatowych oraz gminnych na rzecz realizacji powyższych zadań
4. OCHRONA WÓD POWIERZCHNIOWYCH I PODZIEMNYCH 4.1 STAN I ZAGROŻENIA ZASOBÓW WODNYCH

Podstawowym przepisem prawnym regulujących gospodarkę wodną jest ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne. Zawarto w niej opis czynników społeczno-gospodarczych koniecznych do uwzględnienia w związku z własnością i korzystaniem z wody. W ustawie tej wyróżniono w trzy kategorie wód: morze terytorialne, morskie wody wewnętrzne i wody śródlądowe. Wody śródlądowe podzielone zostały na wody podziemne i powierzchniowe, natomiast wody powierzchniowe podzielono na:

Wody płynące w rzekach i innych ciekach. Zaliczono tu również jeziora i inne zbiorniki, z których cieki wypływają lub, do których wpadają.

Wody stojące w jeziorach i innych zbiornikach.


Prawo wodne wyróżnia trzy kategorie korzystania z wód:
Powszechne korzystanie z wód ma na celu umożliwienie zaspokojenia potrzeb indywidualnych, gospodarstwa domowego lub rolnego bez stosowania urządzeń specjalnych oraz do wypoczynku i uprawiania turystyki, sportów wodnych i wędkarstwa. Korzystanie z wód powierzchniowych, stanowiących własność Państwa, z wyjątkiem wód w rowach oraz stawach i innych zbiornikach wodnych przeznaczonych do hodowli i chowu ryb, dozwolone jest z mocy prawa każdemu. Za wody stanowiące z mocy prawa własność Państwa uznaje się śródlądowe wody powierzchniowe płynące.
Zwykłe korzystanie z wody to korzystanie z wody należącej do właściciela gruntu, jednak tylko w celu zaspokojenia potrzeb własnych, gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego czy nawadniania, jeżeli pobór nie przekracza 5 m3 na dobę lub gdy wydajność ujęcia nie przekracza 0,5 m3 na godzinę.
Szczególne korzystanie z wód to korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne i zwykłe.

Jednostką odpowiedzialną za prowadzenie kontroli stanu czystości rzek w sieci podstawowej monitoringu wód powierzchniowych płynących oraz w sieci regionalnej jest Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska Jednak żaden punkt pomiarowo-kontrolny nie jest umiejscowiony na terenie gminy.
Zgodnie z przepisami obowiązuje trzystopniowa klasyfikacja czystości śródlądowych wód powierzchniowych, które nadają się do:
Klasa pierwsza

Zaopatrzenia ludzi w wodę do picia,

Zaopatrzenia zakładów wymagających wody o jakości wody do picia,

Bytowania w warunkach naturalnych ryb łososiowatych
Klasa druga

Bytowania w warunkach naturalnych ryb innych niż łososiowate,

Chowu i hodowli zwierząt gospodarskich,

Celów rekreacyjnych, uprawiania sportów wodnych oraz do urządzania zorganizowanych kąpielisk
Klasa trzecia

Zaopatrzenia zakładów innych niż zakłady wymagające wody o jakości wody do picia

Nawadnianie terenów rolniczych, wykorzystywanych do upraw ogrodniczych oraz upraw pod szkłem i pod osłonami z innych materiałów.


4.2 Wody powierzchniowe na terenie gminy Pod względem hydrograficznym gmina Boniewo położona jest niemal w całości na terenie dorzecza Wisły. (Jedynie południowa część należy do dorzecza Odry). Obszar gminy odwadniany jest przez dopływy rzeki Zgłowiaczki: Chodeczka oraz Kocięca, które są dopływami III rzędu. Zasoby wód powierzchniowych są ubogie.
4.2.1 Rzeki W północno zachodniej części gminy znajdują się trzy obszary źródliskowe: cieku Kocięca oraz dwóch cieków bez nazwy. Na pewnym odcinku, w części północno-wschodniej przepływa rzeka Chodeczka. (Długość całej rzeki: 33,5 km) W obszarze jej zlewni położone są zakłady: Ośrodek Hodowli Zwierząt Zarodowych- Chodeczek, Krochmalnia- Borzymie, Zakład Ubojowo-Masarski „EMIS”- Niemojewo, Delekta - Choceń i Zakład Rolny- Jarantowice.
Delegatura WIOŚ we Włocławku do 2002 roku przebadała 10 rzek powiatu włocławskiego, w tym i Chodeczkę. Na odcinku 10 km (~30% długości) jej wody należały do III klasy a na odcinku 10 km były pozaklasowe.
Nie prowadzi się stałych badań stanu jakości wód płynących
4.2.2 Jeziora Na terenie gminy, w północno-zachodniej części zgaduje się jezioro Grójeckie, o powierzchni 25,3 ha. Od strony wschodniej gmina przylega do jeziora Ługowskiego (Szczytnowskiego) o powierzchni 62,2 ha, pojemności 6227 tys. m3, średniej głębokości 9,2 m., jednak administracyjnie jest ono całkowicie położone na terenie gminy Choceń. Badania przeprowadzone w 1993 i 2000 r. wskazywały, iż ogólna czystość wód jeziora Ługowskiego nie odpowiada normom. Pod względem sanitarnym jezioro zaliczono do klasy III, co wskazuje na prawdopodobieństwo wylewania do niego przez okolicznych mieszkańców ścieków bytowo-gospodarczych. Na opisywanym obszarze, szczególnie w lokalnych zagłębieniach terenu zlokalizowanych jest także wiele oczek wodnych o różnej wielkości. Te głębsze, otoczone roślinnością utrzymują się przez cały rok. Są one szczególnie ważne z punktu widzenia retencji terenowej oraz bioróżnorodności.


4.3 Wody podziemne na terenie gminy i ich eksploatacja Na terenie gminy wody podziemne są wodami odizolowanymi od warstwy powierzchniowej utworami nieprzepuszczalnymi o znacznej miąższości. Wody występują w piaszczystych osadach z okresu trzeciorzędu i czwartorzędu. Głównym poziomem użytkowania jest poziom wód czwartorzędowych. Wody dla celów zaopatrzenia gminy ujmowane są w miejscowości Osiecz Mały, gdzie znajduje się stacja uzdatniania. Wody te zawierają znaczne ilości żelaza. Zasoby eksploatacyjne wód podziemnych w gminie Boniewo wynoszą 1 296 m3/d.
Na obszarze powiatu włocławskiego w ramach monitoringu regionalnego pobiera się próbki z 19 studni głębinowych. W przypadku 14 studni wody ujmowane są z poziomu czwartorzędowego. (Boniewo) Pozostałe 5 otworów eksploatuje wody trzeciorzędowe. Próby pobierano we wszystkich w/w studniach w 1997 i 1998 roku, dwa razy w roku: wiosną i jesienią.
W celu ujednolicenia ocen wód podziemnych wprowadzona została przez PIOŚ „Klasyfikacja jakości zwykłych wód podziemnych dla potrzeb monitoringu środowiska.
Wprowadzono 4 klasy:

Klasa Ia - wody o najwyższej jakości

Klasa Ib - wody wysokiej jakości

Klasa II - wody średniej jakości

Klasa III - wody niskiej jakości.


Tabela 3. Jakość wód podziemnych w latach 1997-2001 – sieć regionalna
Lokalizacja punktu
Gmina
KLASYFIKACJA JAKOŚCI WODY
Data poboru próby
VII
1997
IX
1997
V
1998
IX
1998
V
1999
IX
1999
X
2000
VI
2001
X
2001
Osiecz Mały
Boniewo
II
II
III
III
-
-
-
-
-

4.4 ZAGROŻENIA

Wody powierzchniowe


Ponieważ na terenie gminy nie jest prowadzony monitoringu stanu jakości wód powierzchniowych, trudno jest określić dokładnie jak bardzo zanieczyszczone są zasoby wodne.
Generalna ocena wskazuje na niska lub średnią jakość rzeki Kocięcej, jeziora Grójeckiego oraz wielu oczek wodnych występujących na terenie gminy. Spowodowane jest głównie zanieczyszczeniami obszarowymi, związanymi z produkcją rolną (użytki rolne stanowią 84,3 % powierzchni gminy). Dodatkowo niekontrolowany spływ powierzchniowy z obszarów rolnych jest potęgowany przez znaczne spadki terenu. (szczególnie okolice jeziora Grójeckiego i rzeki Kocięcej). Stwarza to ryzyko przedostawania się do wód znacznych ilości środków chemicznych i nawozów, choć ze względów ekonomicznych ich zużycie w ostatnim czasie prawdopodobnie zmalało. Mała powierzchnia leśna a także zgrupowanie jej oraz zadrzewień w pojedynczych miejscach nie stwarza bariery dla rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń spływających po powierzchni. Pas buforowy złożony z roślinności wokół jeziora Grójeckiego ma zaledwie kilka metrów ( i to nie w każdym miejscu). Sytuacja, kiedy jezioro znajduje się w obniżeniu terenu a zbocza są nachylone ku tafli wody stwarza ryzyko występowania znacznego zanieczyszczenia. Również wokół wielu oczek wodnych, bardzo istotnych ze względu na retencje, brakuje pasów roślinności zabezpieczających je przed spływem powierzchniowym oraz nadmiernym parowaniem w ciepłych okresach roku. Wiele tych oczek wysycha szybciej niż by to miało miejsce, gdyby brzegi porastałyby drzewa i krzewy. Znikają w ten sposób cenne miejsca siedliskowe dla wielu organizmów.
Pewnym zagrożeniem są zbiorniki bezodpływowe gromadzące ścieki komunalne z gospodarstw indywidualnych. Często są one nieszczelne i zanieczyszczenia przedostają się do wód gruntowych. Prawdopodobnie, nie są rzadkie przypadki wylewania przez właścicieli zanieczyszczeń na pola, skąd spływają one do zbiorników wodnych. Może to stanowić znaczne zagrożenie sanitarne dla wód. Sytuacja powinna ulec zdecydowanej poprawie po oddaniu do użytku gminnej oczyszczalni ścieków.

Wody podziemne
Stan wód gruntowych na terenie gminy również nie podlega monitoringowi. Jednak istnieją przesłanki by sądzić, że one także są zanieczyszczone. Wynika to systemu gospodarki ściekowej, której podstawą są zbiorniki bezodpływe (tzw. szamba), które w większości przypadków są nieszczelne. Zagrożeniem dla wód może być również teren stacji paliw w miejscowości Boniewo. Niedokładne nalewanie paliwa oraz zaopatrywanie stacji może powodować skażenie gleby oraz wód gruntowych. Również szlaki komunikacyjne, parkingi oraz inne place postojowe są miejscami gdzie może dojść do wycieku zanieczyszczeń ropopochodnych i zanieczyszczeniu wód gruntowych.
Wody podziemne na terenie gminy są dobrze izolowanymi od powierzchni ziemi większymi kompleksami utworów nieprzepuszczalnych co zabezpiecza je w wystarczającym stopniu przed wpływem antropogennym.
Zagrożeniem dla jakości wód podziemnych może być dopływ zanieczyszczeń o dużym ładunku i/lub toksyczności zwłaszcza, jeśli substancje te są wprowadzane do środowiska przez długi czas i mają długi okres rozkładu.
Źródłem zanieczyszczeń mogą być: tzw. "dzikie" wysypiska odpadów, nie posiadające odpowiednich zabezpieczeń stacje paliw, magazyny produktów ropopochodnych oraz innych substancji chemicznych, fermy zwierząt,  ścieki (surowe lub niedostatecznie oczyszczone) wprowadzane do gleby.
Zagrożenie dla jakości wód podziemnych (wód płytkiego krążenia jak i wód wgłębnych) stanowią także nieczynne (nieużytkowane) i źle zabezpieczone studnie wiercone. Są one źródłem bakteriologicznego skażenia warstwy wodonośnej. Zagrożeniem dla jakości i ilości zasobów wód podziemnych może być także budowa nowych studni i ujęć niezwiązanych z poborem wody na potrzeby zbiorowego zaopatrzenia.

4.5 ZAOPATRZENIE MIESZKAŃCÓW W WODĘ Jednym z większych problemów środowiskowych w całym powiecie włocławskim (problem ten występuje obecnie w skali całego kraju) jest znaczny niedobór wód podziemnych na terenach rolniczych.. Ciągłe obniżanie się poziomu wód prowadzi do zwiększenia obszaru użytków rolnych objętych niedoborem wód podziemnych, co w konsekwencji może spowodować wystąpienie zjawiska stepowienia, zmieniającego istotnie strukturę gatunkową roślin i zwierząt zamieszkujących siedliska na obszarze całego powiatu. Ponieważ zjawiska te maja charakter powszechnie występujący związane z tym zagrożenia należy ocenić jako bardzo duże/ ekstremalne. Procesy stepowienia mogą mieć istotny wpływ na poziom życia mieszkańców powiatu utrzymujących się przede wszystkim z rolnictwa. Z tego względu zagrożenie dla jakości życia należy ocenić jako znaczące


Do głównych przyczyn powodujących obniżenie poziomu wód podziemnych na terenie gminy Boniewo należy zaliczyć:

Małą lesistość terenu – 5 % oraz niekorzystną strukturę przestrzenną lasów,

Mała ilość zadrzewień przeciwwietrznych zmniejszających parowanie.

Niewłaściwe gospodarowanie terenem pociągające za sobą zmniejszenie nieużytków

Deficyt opadów (około 500 mm/rok) powodujący to powstawanie niedoborów wody w profilu glebowym oraz obniżenie się zwierciadła wód podziemnych

Niewłaściwe działań agrotechnicznych powodujących erozję gleb - stosowanie ciężkiego sprzętu rolniczego powodującego przesuszeniu poziomów przypowierzchniowych, zubożeniu w składniki odżywcze. Pogarsza strukturę gleby.

Niewłaściwe gospodarowanie terenem pociągające za sobą zmniejszenie nieużytków


Takie gospodarowanie terenem przyśpiesza odpływ wód ze zlewni, jednocześnie powodując zmniejszenie retencji wodnej. Skutkiem jest zmniejszenie się zasobów wód podziemnych.

W chwili obecnej z sieci wodociągów zbiorczych korzysta 100% mieszkańców. Długość sieci rozdzielczej wynosi 116 km a sieci przyłączeniowej 44,9 km, co daje razem 160,9 km czynnej sieci wodociągowej. Stan techniczny sieci jest dobry (rury PCV)


Systemy wodociągowe występujące na terenie gminy:
Pobór wody podziemnej odbywa się z dwóch studni głębinowych zlokalizowanych w Osiecz Małym w ilości 17,0 m3/h. Jest to wielkość zgodna z decyzją Wojewody Włocławskiego odnośnie zasobów eksploatacyjnych z dnia 07.11.1995 r. Stacja uzdatniania wody została oddania do użytku w 1993 r. Do wodociągu zbiorczego podłączonych jest 815 przyłączy prowadzących do budynków mieszkalnych. W 2002 r. jeden mieszkaniec gminy zużywał 18,9 m3 wody, co stanowi jedną z mniejszych wartości na tle powiatu włocławskiego.
Obiekt spełnia warunki pozwolenia wodnoprawnego OŚ 6210-53/97 z dnia 20.11.1997 r., ważnego do 31 grudnia 2010 r.


Woda wydobyta ze studni o ponadnormatywnej zawartości żelaza, poddawana jest następującym procesom:

Dwustopniowemu napowietrzaniu i filtracji w zamkniętych ciśnieniowych odżelaziaczach

Ewentualnemu chlorowaniu wody roztworem podchlorynu sodu w przypadku wystąpienia zanieczyszczenia mikrobiologicznego
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Włocławku stwierdził, że woda z wodociągu w Osiecz Małym odpowiada normom jakości pod względem składu fizyko-chemicznego i bakteriologicznego i jest zdatna do spożycia przez ludzi.

KANALIZACJA SANITARNA I OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW System kanalizacji sanitarnej w gminie Boniewo nie jest rozbudowany. Długość całości sieci kanalizacyjnej wynosi 4345 m. Do sieci kanalizacji zbiorczej podłączone są 54 posesje, na których mieszka 551 osób. Wynika z tego, iż 14,7% mieszkańców jest podłączonych do sieci sanitarnej.
Na obszarach nie objętych systemem kanalizacyjnym ścieki sanitarne gromadzone są w zbiornikach bezodpływowych tzw. szambach. Większość zbiorników jest prawdopodobnie nieszczelna. Ścieki sanitarne z gospodarstw indywidualnych wywożone są także na pola i użytki zielone.
W lipcu 2004 do użytku zostanie oddana oczyszczalnia ścieków o średniej dobowej przepustowości 135 m3. (Pozwolenie wodnoprawne Nr OS.6223-16/1/02 z dnia 29.08.2002, ważne do dnia 30.06.2004. Gmina wystąpiła już z wnioskiem do Starosty o wydanie nowego pozwolenia wodno-prawnego dla oczyszczalni ścieków). Ścieki po uprzednim oczyszczeniu w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni typu SUPERBOS – 150B będą odprowadzane do rowu melioracyjnego. Osad czynny będzie stabilizowany tlenowo. Zmniejszenie objętości osadu odbywać się będzie z wykorzystaniem odwadniarki typu DREIMAD. Osad odwodniony będzie składowany na poletku odciekowym przez okres 3 miesięcy a potem kierowany na gospodarcze wykorzystanie.
Wartości stężeń zanieczyszczeń oczyszczonych ściekach komunalnych odprowadzanych do rowu melioracyjnego nie powinny przekraczać:

BZT5 15,0 mgO2/dm3

ChZT 75,0 mgO2/dm3

Azot ogólny 30,0 mgN/dm3

Fosfor ogólny 1,0 mgP/dm3

Zawiesina ogólna 25,0 mg/dm3

Temperatura < 35C

pH 6,5 – 9,0
Ścieki nie powinny zawierać odpadów oraz zanieczyszczeń pływających, formować osadu lub piany, powodować zmiany mętności, barwy, zapachu oraz otoczenia.
W miejscowości Osiecz Mały znajduje się przyszkolna oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna typu: „EKOPAN 1-A”. Odprowadza ona ścieki do gruntu w ilości 3,0 m3 na dobę. Obiekt składa się z osadnika wstępnego, reaktora biologicznego, osadnika wtórnego oraz drenażu rozsączającego (Pozwolenie wodnoprawne Nr OS.6223-43/1/01 z dn. 16 października 2001. Pozwolenie jest ważne do dnia 31.12.2010 r.)
4.7 CELE GOSPODARKI WODNEJ Racjonalna gospodarka zasobami wodnymi polega na takim ich wykorzystywaniu, aby zabezpieczyć bieżące i przyszłe potrzeby w zakresie ich ilości i jakości. Główną regulacją prawną odnoszącą się do szeroko rozumianych zagadnień gospodarki wodnej jest ustawa - Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 roku. Ustawa reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi.


Ustawa wprowadza zlewniowe zarządzanie gospodarką wodną, które odpowiada powyższym wymaganiom. Jest to zgodne z prawem Unii Europejskiej, a szczególnie z Ramową Dyrektywą Wodną. Celem średniookresowym do 2010 roku polityki ekologicznej kraju w zakresie gospodarki wodnej jest osiągnięcie dobrego stanu ekologicznego wód tak pod względem jakościowym jak i ilościowym, zwiększenie skuteczności ochrony wód przed degradacją, racjonalizacja zużycia wody oraz ochrona przed powodzią.
Wody podziemne mogą być wykorzystywane przede wszystkim dla zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia oraz do celów technologicznych w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym. Wykorzystanie wód podziemnych do innych celów jest i nadal będzie ograniczane i limitowane.


4.8 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI

Gospodarowanie zasobami wodnymi na terenie gminy Boniewo zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju oraz wytycznymi zawartymi w „Programie ochrony środowiska województwa kujawsko-pomorskiego” oraz w „Programie ochrony środowiska powiatu włocławskiego” powinno być realizowane za pomocą następujących celów:

Cele długookresowe

Osiągnięcie dobrego stanu wód pod względem jakościowym i ilościowym,
Zadania służące realizacji celu to:

Właściwy rozwój gospodarki wodno-ściekowej;

Prowadzenie monitoringu zanieczyszczeń obszarowych;

Stosowanie kodeksu dobrej praktyki rolniczej (KDPR) i przeprowadzenie systemu szkoleń w zakresie wpływu działalności rolniczej na środowisko;

Likwidacja wszelkich zrzutów ścieków nieoczyszczonych lub niedostatecznie oczyszczonych, do wód powierzchniowych i ziemi;



Zwiększenie skuteczności ochrony wód przed degradacją
Zadania służące realizacji celu to:

Opracowanie programu ograniczenia zanieczyszczeń obszarowych

Ochrona zasobów wód w strefach szczególnie wrażliwych;

Racjonalizacja zużycia wody
Zadania służące realizacji celu to:

Ograniczenie bezpowrotnego zużycia lokalnych zasobów wód obszarowych;

Opracowanie bilansów wodno – gospodarczych wraz z uwzględnieniem zasobów dyspozycyjnych wód podziemnych i powierzchniowych;



Cele krótkookresowe


Zapewnienie odpowiedniej jakości użytkowej wód,
Dla osiągnięcia powyższego celu koniecznym jest podjecie następujących kierunków działań:

Opracowanie i wdrożenie programów działań na rzecz ograniczenia spływu zanieczyszczeń ze źródeł rolniczych;

Ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko zanieczyszczeń obszarowych i punktowych pochodzących z działalności rolniczej;

Budowa nowych odcinków oraz sukcesywna wymiana i renowacja wyeksploatowanych odcinków sieci wodociągowej;

Modernizacja istniejącej stacji uzdatniania wody;

Kontrola stanu technicznego szamb;

Modernizacja istniejącej i realizacja nowej sieci kanalizacji sanitarnej;

Budowa oczyszczalni przyzagrodowych w obszarach przyzagrodowych rozproszonej zabudowie, gdzie budowa sieci kanalizacyjnych nie ma ekonomicznego uzasadnienia;

Gospodarczego wykorzystania osadów ściekowych. Należy doprowadzić do ustalenia optymalnej technologii utylizacji osadów ściekowych z preferencją dla ich rolniczego wykorzystania;


Racjonalizacja zużycia wody
Dla osiągnięcia powyższego celu koniecznym jest podjecie następujących kierunków działań:

Wykonanie wspólnych, międzygminnych systemów kanalizacyjnych transportujących ścieki do jednej oczyszczalni ścieków, aby wykorzystać maksymalnie zdolności istniejących oczyszczalni;

Modernizacja sieci wodociągowej, a przez to minimalizacja strat wody na przesyle wody wodociągowej;

Przeprowadzenie akcji edukacyjno – informacyjnej propagującej optymalizację zużycia wody przez indywidualnych użytkowników;


Zwiększenie zasobów w zlewniach.
Dla osiągnięcia powyższego celu koniecznym jest podjecie następujących kierunków działań:

Tworzenie obiektów małej retencji wód;


5. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI 5.1 ISTNIEJĄCY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI I INSTALACJE DO ICH UNIESZKODLIWIANIA Ilości poszczególnych składników w odpadach komunalnych zależy od: regionu kraju, charakteru miejscowości, rodzaju budynków mieszkalnych, ich wyposażenia w instalacje ogrzewania i gazu, typu zabudowy oraz stopnia zamożności mieszkańców. Na terenie Gminy Boniewo w 2002 r. wytworzono 376 Mg odpadów komunalnych
W chwili obecnej na terenie gminy nie jest prowadzona ewidencja ilościowa i jakościowa odpadów.
Z danych zebranych w urzędzie gminy Boniewo wynika, iż na terenie gminy brak jest jednostek gospodarczych zobligowanych to posiadania decyzji w zakresie wytwarzania odpadów innych niż niebezpieczne. Podmioty organizują wywóz odpadów we własnym zakresie, a ilość opadów nie jest ewidencjonowana.
Na terenie gminy istnieją trzy podmioty gospodarcze, w wyniku, których działalności powstaje grupa odpadów zaliczanych do odpadów niebezpiecznych. Są to: stacja paliw, zakład opieki zdrowotnej, oddział Telekomunikacji Polskiej. Podmioty te posiadają zezwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych.



Odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych Unieszkodliwianie odpadów komunalnych odbywa się poprzez składowanie ich na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne na terenie gminy Choceń w miejscowości Niemojewo. Na terenie gminy działa podmiot odpowiedzialny za zbieranie i transport odpadów stałych na teren składowiska. Pojemniki na odpady posiadają wszyscy mieszkańcy jednak część gospodarstw „zagospodarowuje” odpady we własnym zakresie.
Teren gminy nie jest objęty pełną segregacją odpadów. Segregacje przeprowadza tylko miasto Boniewo. W związku z tym na składowisko trafiają odpady, które mogłyby być przeznaczone do odzysku oraz odpady niebezpieczne powstające w gospodarstwach domowych. Surowcami odzyskiwanymi są: makulatura, złom, szkło, tworzywa sztuczne
Odzysk i unieszkodliwianie komunalnych osadów ściekowych W lipcu 2004 do użytku zostanie oddana gminna oczyszczalnia ścieków. Powstający osad będzie odwodniany a następnie składowany na poletku odciekowym przez okres 3 miesięcy a potem kierowany na gospodarcze wykorzystanie. Brak jest informacji o ilości powstających osadów oraz podmiotach potencjalnie je wykorzystujących.


Odpady z sektora gospodarczego


Odpady z sektora gospodarczego inne niż niebezpieczne są deponowane na składowiskach, lub przeznaczane do gospodarczego wykorzystania.
Odpady z sektora gospodarczego niebezpieczne powinny być odbierane i transportowane bezpośrednio od posiadacza odpadów do unieszkodliwiania w specjalistycznych firmach działających na podstawie zezwoleń wojewodów i starostów.


Istniejące systemy zbierania odpadów komunalnych


Na terenie Gminy Boniewo obowiązuje Uchwała Rady Gminy z dnia 18 marca 1998 r. w sprawie ustalenia utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Ustala ona szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Boniewo. Ustala również zasady rozliczania świadczonych usług usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych.


Gmina Boniewo nie posiada własnego składowiska odpadów stałych. Korzysta ze składowiska wybudowanego w 1997 r. na terenie gm. Choceń w miejscowości Niemojewo. (W budowie w 20% uczestniczyła Gmina Boniewo). Składowiska zajmuje powierzchnię 2 ha a jego pojemność wynosi 25 000 m3 i jest wypełnione w 40% (9 900 Mg). Odpady są deponowane w cienkie warstwy, dezynfekowane oraz przykrywane materiałem izolującym. W większości odpady przyjmowane na składowisko nie podlegają wcześniejszej segregacji z wyjątkiem tych, pochodzących z miejscowości Boniewo. Segregowane odpady gromadzone są w specjalnie do tego celu przeznaczonych boksach. Z odzyskanych odpadów sprzedawany jest złom, na pozostałe nie ma obecnie odbiorców. (2002). W 2002 r. na składowisko przywieziono 1665 Mg odpadów z obydwu gmin. Dokładne określenie ilości przywożonych odpadów jest niemożliwe ze względu na brak wagi na składowisku.
Niektóre elementy składowiska:

Niecka na deponowane odpady z wbudowanym stanowiskiem rozładowczym

Staw stabilizacyjny dla odcieków

Drenaż podwysypiskowy

Brodzik dezynfekcyjny

Ogrodzenie dookoła całego terenu

Boksy na segregowane odpady
Przewidywany termin zakończenia działalności wg Wojewódzkiego Planu Gospodarki odpadowej to okres po roku 2012.


Omówienie celów i zadań ekologicznych gospodarki odpadami zostało zawarte w „Planie gospodarki odpadami gminy Boniewo”, który stanowi integralną część niniejszego opracowania


5.2 ROLNICZA PRZESTRZEŃ PRODUKCYJNA Stan gleb w gminie Boniewo
Gleba jest jednym z podstawowych czynników warunkujących produkcję żywności. Proces powstawania gleb zależy od: klimatu, wody, organizmów żywych, czasu i działalności człowieka. Na obszarze gminy przeważają gleby średniej jakości produkcyjnej wytworzone z piasków gliniastych i słabogliniastych. Wśród kompleksów rolniczej przydatności gleb przeważa kompleks 6 tj. żytni słaby (22,4% powierzchni), 4 tj. żytni bardzo dobry (17,6%) i następnie 2 tj. pszenny dobry (16,4%). Kompleks najsłabszy 7 zajmuje 7,5 % powierzchni gruntów rolnych. Największe powierzchnie gleb o najwyższej jakości produkcyjnej występują w sołectwach: Osiecz wielki, Łąki Markowe, Boniewo, Jerzmanowo.


Tabela 4. Strukturą gruntów ornych wg klas bonitacyjnych w układzie gmin powiatu ziemskiego oraz wskaźnika rolniczej przestrzeni produkcyjnej (WJRpp)
Gmina
Grunty orne ogółem w ha
wg klas bonitacyjnych
Wskaźnik jakości rolniczej przestrzeni produkcyjnej w punktach
I - IIIb
IVa - IVb
V - VIRz


ha
%
ha
%
ha
%
Baruchowo
4.589
299
6,5
1.649
45,9
2.641
24,7
53,2
Boniewo
5.937
1.818
30,6
2.783
46,9
1.336
18,0
69,7
Brześć Kujawski
10.571
5.982
56,6
3.490
33,0
1.099
7,3
80,9
Choceń
8.224
3.733
45,4
3.575
43,5
916
9,2
77,9
Chodecz
9.652
2.044
21,2
5.109
52,9
2.499
20,4
66,7
Fabianki
4.583
983
21,4
1.892
41,3
1.708
22,4
62,0
Izbica Kuj.
9.688
1.122
11,6
3.953
40,8
4.613
34,9
58,5
Kowal
6.844
1.934
28,3
3.033
44,3
1.877
15,7
67,3
Lubanie
4.741
2.227
47,0
1.765
37,2
749
10,8
74,1
Lubień Kujawski
12.306
2.348
19,1
6.643
54,0
3.315
22,1
66,7
Lubraniec
12.170
5.171
42,5
5.354
44,0
1.645
10,8
75,2
Włocławek
5.453
2.498
45,8
470
8,6
2.485
11,3
63,8
Ogółem pow. włocławski
94.758
30.159
31,3
39.716
40,2
24.883
17,3
68,0
Źródło: Dane WBGiTR Włocławek, stan na 1.01.1990 r. oraz JUNG Puławy 1984r.



Odczyn
Na terenie gminy większość gleb z natury jest kwaśna. Powoduje to obniżenie ich produktywności, a także sprzyja migracji zanieczyszczeń w środowisku. Problem ten nabiera, co raz większego znaczenia

Metale ciężkie
Każda gleba w stanie naturalnym zawiera pewną ilość metali ciężkich i pierwiastków śladowych. Do najbardziej toksycznych dla organizmów żywych metali ciężkich zalicza się kadm, nikiel, ołów i cynk.
Na terenie gminy podwyższoną zawartość cynku odnotowano we wsi Lubomin. Gleba ta kwalifikuje się do I stopnia zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi w 6 stopniowej skali. (0- nie zanieczyszczone, I- o zwiększonych zawartościach, II- słabo zanieczyszczone, III- średnio zanieczyszczone, IV- silnie zanieczyszczone, V- bardzo silnie zanieczyszczone.) Dozwolone są tam wszelkie rodzaje upraw z wyłączeniem roślin przeznaczonych dla dzieci



Zanieczyszczenie siarką
Program ochrony środowiska dla Powiatu Włocławskiego na lata 2002-2011 wprowadza cztery stopnie zanieczyszczenia siarką. Stopień I, II i III wyznaczają naturalne zawartości siarki w glebie. Natomiast stopień IV określa emisję siarki z zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego (siarka siarczanowa S-SO4) i stan zasiarczenia gleb, czyli jest wskaźnikiem zanieczyszczenia antropogenicznego Powoduje zakwaszenie umożliwiające pobieranie metali ciężkich. Zwiększone stężenie siarki może wystąpić w wyniku wprowadzenia jej związków z suchym i mokrym opadem. Głównymi źródłami są emisje przemysłowe oraz spalania paliw stałych i płynnych. Chociaż na terenie gminy brakuje emitorów zanieczyszczeń przemysłowych to pewne ilości siarki i innych substancji przynoszona jest wraz z masami powietrza. W glebach użytkowanych rolniczo siarka jest wprowadzana również z nawozami organicznymi i mineralnymi, a także z pestycydami.


Tabela 5. Jakość gleb użytkowanych rolniczo na terenie gminy wyrażony w % powierzchni użytków rolnych:
Gleby gminy Boniewo
% udział gleb


Odczyn pH
< 4,5
B. kwaśne
14
4,6 - 5,5
Kwaśny
19
5,6 - 6,5
Lekko kwaśny
21
6,6 - 7,2
Obojętny
37
> 7,2
Zasadowy
9
Zawartość siarki
Klasy zanieczyszczenia gleby


I
58
II
32
III
5
IV
5
Średnia ilość siarki
2,65 mg/kg


Dane: Program ochrony środowiska dla Powiatu Włocławskiego na lata 2004 – 2011



Związki azotu
Negatywny wpływ na gleby mają głównie NO2 i NH3 emitowane do powietrza w postaci gazowej na skutek spalania w kotłach paliw stałych oraz w silnikach spalinowych paliw płynnych (NO2). Duży udział ma także działalność rolnicza, a w szczególności hodowla zwierząt (NH3). Azotany ulegają dość łatwo redukcji do azotynów, które są już związkami toksycznymi.

Agrotechnika
Niewłaściwe (jednostronne) nawożenie doprowadza do zmiany składu chemicznego gleb. Strukturę gleb pogarsza również stosowanie ciężkiego sprzętu rolniczego i wykonywanie orek na tą samą głębokość tworząc nieprzepuszczalną warstwę spodnią tzw. podeszwę płużną.



Zmianowanie
Degradacji gleb sprzyja stosowanie zmianowania koniunkturalnego w zastępstwie płodozmianu, wyłącznie z uprawy ziemi przez jej odłogowanie a nie ugorowanie.



Gospodarka wodna
W ostatnim latach zmniejsza się ilość opadów atmosferycznych. Dodatkowego znaczenia nabiera, więc fakt likwidacji zadrzewień śródpolnych i oczek wodnych zmniejszający retencje na terenie gminy



Zagrożenie erozyjne
Na terenie gminy występuje wiele obszarów z dużymi różnicami względnymi w wysokości. Stanowi to, szczególnie przy nieprawidłowej gospodarce rolnej znaczne zagrożenie erozja wodną. Opady o dużym natężeniu mogą powodować spływ powierzchniowy sprzyjający transportowi m.in. środków nawozowych poza teren objęty uprawą. Zjawisko to jest szczególnie niebezpieczne w pobliżu zbiorników i cieków wodnych (okolice jeziora Grójeckiego i rzeki Kocięcej) ze względu na ryzyko intensyfikacji procesu eutrofizacji wody.
Brak zadrzewień śródpolnych sprzyja erozji wietrznej, która w przypadku, kiedy grunt nie jest chroniony odpowiednią pokrywą roślinną może niszczyć wierzchnią warstwę gleby. To właśnie w warstwie przypowierzchniowej znajduje się duża ilość składników odżywczych odpowiedzialnych za plonowanie roślin.



GOSPODARKA LEŚNA Lasy i grunty leśne Grunty leśne w gminie Boniewo zajmują niewielki obszar 385 ha, co stanowi około 5% powierzchni gminy. Pod tym względem gmina nie wypada dobrze na tle powiatu włocławskiego (wskaźnik lesistości powiatu to 18,2%). Nie jest jednak jedyną gminą o tak małym pokryciu powierzchni terenu lasami. Największy zachowany kompleks leśny znajduje się w na wschód od miejscowości Osiecz Wielki. Mniejsze fragmenty obszarów leśnych znajdują w okolicach wsi: Michałowi – Boniewo, Bierzynek. Ich struktura przestrzenna nie jest jednak korzystna ze względy na dużą fragmentacje oraz wzajemne oddalenie. Nie stwarza to korytarzy ekologicznych sprzyjających migracji zwierząt.


Przeważają lasy państwowe, których zarządcą jest Nadleśnictwo Kutno z/s w Chrośnie poprzez Leśnictwo Osiecz Wielki. Całość lasów państwowych na terenie gminy została Zarządzeniem Nr 10 Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 1995 r. uznana za lasy ochronne. Są to następujące kategorie lasów ochronnych:



Lasy wodochronne – większość lasów na terenie gminy (z wyłączeniem terenów z okolic Michałowi Sułkówka), Lasy wodochronne chronią zasoby wód pod względem ilości i jakości wzdłuż rzek i cieków, wokół jezior oraz na wszystkich siedliskach wilgotnych i bagiennych. Funkcje gospodarcze sprawują one w ograniczonym zakresie. Proces gospodarczy w tych lasach jest zorganizowany w oparciu o wyznaczony, długookresowy cel produkcyjny z uwzględnieniem umiarkowanego wykorzystania produkcyjności siedlisk i produktywności drzewostanów. Przeważnie stosuje się w drzewostanach już przeszłorębnych rębnie złożone z długim okresem odnowienia, a w drzewostanach przedrębnych cięcia sanitarne.



Lasy stanowiące drzewostany uszkodzone na skutek działalności przemysłu – wszystkie lasy państwowe na tym terenie.


W drzewostanach gatunkiem panującym jest sosna pospolita. Dodatkowo występuje olcha, brzoza, topole, dąb. Dominującym typem siedliskowym lasu na tym terenie jest bór.





Tabela 6. Powierzchnia lasów i gruntów leśnych powiatu włocławskiego ( 2003 r.)


Lp.
Nazwa gminy
Powierzchnia ogółem w ha
Lasy
Państwowe w ha
Lasy
Niepaństwowe w ha
Wskaźnik
Lesistości
%
1
Baruchowo
3988
3631
357
37
2
Brześć Kuj.
2742
2632
110
18
3
Boniewo
383
310
73
5
4
Choceń
193
144
49
1
5
Chodecz
1103
833
270
9
6
Fabianki
1558
1310
248
20
7
Izbica Kuj.
442
377
65
3
8
Kowal
2511
1852
659
22
9
Lubanie
1425
1331
94
21
10
Lubień Kuj.
733
528
278
5
11
Lubraniec
562
465
97
4
12
Włocławek
10786
10089
697
49
Dane: Program ochrony środowiska dla Powiatu Włocławskiego na lata 2004 – 2011


Rezerwaty i obszary chronione Na terenie gminy nie ma obszarów chronionych


Obiekty przyrodniczo cenne – pomniki przyrody Na terenie gminy jest brak pomników przyrody


5.4 ZASOBY SUROWCÓW MINERALNYCH I ICH WYDOBYCIE Na terenie gminy znajdują się zasoby:
Kredy jeziornej wykorzystywanej lokalnie jako wapno nawozowe. Występują one w Kaniewie, w północno-wschodniej części gminy na dwóch obszarach. Obszar I posiada udokumentowane zasoby na 1030 tys. m3 a obszar II ma udokumentowane zasoby na 433 tys. m3. Warstwa kredy jeziornej o miąższości 1-6 m znajduje się pod przykryciem 0,5-2,0 m torfu.
Kruszywa naturalnego, które jest eksploatowane na bardzo niewielką skalę. Występują jednak obszary prognostyczne o znacznych pokładach w okolicach wsi: Michałowi (piaski), Krajanki, Łąki Markowe
5.5 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI Ochrona powierzchni ziemi zgodnie z zapisami ustawy Prawo Ochrony Środowiska, polega na zapewnieniu jej jak najlepszej jakości. Służą temu cele:



Cele długookresowe

Utrzymanie dobrej jakości zasobów glebowych
Zadania służące realizacji celu to:

Ochrona gruntów o wysokiej produktywności;

Ograniczenie procesów erozji;

Przeciwdziałanie chemicznej degradacji gleb;

Zapobieganie nadmiernemu przesuszeniu lub zawodnieniu gleb;

Użyźnianie gruntów jałowych;


Zwiększenie lesistości gminy
Zadania służące realizacji celu to:

Zalesianie gruntów porolnych oraz rolnych niskich klas bonitacyjnych;

Przebudowa drzewostanów w celu osiągnięcia składów gatunkowych drzewostanów zgodnych z warunkami siedliskowymi;

Ochrona przed gradacją szkodników, zwierzyną płowa, grzybami, negatywnym wpływem środowiska;

Dostosowanie lasów do pełnienia zróżnicowanych funkcji przyrodniczych i społecznych;


Wprowadzenie zintegrowanego systemu gospodarki odpadowej
Zadania służące realizacji celu to:

Doskonalenie systemów zbiórki odpadów;

Podnoszenie świadomości społecznej;

Wdrażanie nowoczesnych technologii odzysku;

Minimalizacja wytwarzania odpadów;

Dalszy rozwój zbiórki selektywnej;

Cele krótkookresowe


Ochrona powierzchni ziemi, gleb i przestrzeni rolniczej przed degradacją,
Dla osiągnięcia powyższego celu koniecznym jest podjecie następujących kierunków działań:

Ochrona gleb przed erozją;

Kontrola stanu zakwaszenia gleb;

Utrzymywanie odczynu gleb w zakresie pH 6,0-7,2. Uzyskuje się to poprzez systematyczne wapnowanie;

Dbałość o właściwą zawartość substancji organicznej w glebach poprzez nawożenie ich obornikiem czy kompostem;

Stosowanie nawozów zielonych;

Tworzenie pasów ochronnych w postaci żywopłotów i drzew;

Nie lokowanie w pobliżu tras komunikacyjnych roślin, których części zielone są spożywane, a więc warzyw, sadów;

Właściwe stosowanie nawozów organicznych zwłaszcza gnojowicy i obornika;

Stosowanie we właściwej proporcji nawozy mineralne (N:P:K);

Szkolenia rolników w zakresie stosowania środków ochrony roślin i wykonywania oprysków;

Stosowanie tzw. rolnictwa integrowanego polegającego na ograniczeniu i racjonalizacji stosowania środków chemicznych (środki o większym spektrum działania);

Wykonywanie orek na zmienną głębokość;

Ograniczanie częstości przejazdu ciężkiego sprzętu;

Unikanie odłogowania ziemi, a w przypadku konieczności wprowadzanie ugorowania (obsiewanie rośliną ochronną);

Właściwa i stała konserwacja urządzeń melioracyjnych (drożne wyloty ciągów odwadniających i rowów zbierających);

Inwentaryzację degradacji gleb;

Upowszechnianie stosowania Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej;

Zalesianie gruntów rolnych niskich klas bonitacyjnych.


Rekultywacja terenów zdegradowanych,
Dla osiągnięcia powyższego celu koniecznym jest podjecie następujących kierunków działań:

Opracowanie programów rekultywacji;

Inwentaryzacja terenów poeksploatacyjnych i zdegradowanych w otoczeniu wyrobisk spowodowanych eksploatacją kopalin;

Opracowywanie i wdrażanie planów rekultywacji terenów aktualnie eksploatowanych.

Zalesianie terenów zdegradowanych;


Racjonalne użytkowanie zasobów naturalnych.
Dla osiągnięcia powyższego celu koniecznym jest podjecie następujących kierunków działań:

Ochrona złóż kopalin przed trwałym zainwestowaniem oraz niekontrolowaną eksploatacją przez weryfikację stanu zagospodarowania kopalin;


Racjonalna gospodarka odpadowa
Dokładna lista celów krótkookresowych znajduje się w ”Planie gospodarki odpadami gminy Boniewo”, który stanowi integralną część niniejszego opracowania


6. OCHRONA POWIETRZA 6.1 STAN I ZAGROŻENIA POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO

Największym antropogenicznym źródłem emisji różnych substancji do powietrza na terenie gminy Boniewo jest proces energetycznego spalania paliw.
Piece i indywidualne systemy grzewcze spalające węgiel kamienny funkcjonują nadal w przeważającej ilości budynków jedno- i wielorodzinnych.. Związane jest to m.in. brakiem infrastruktury gazowniczej na tym terenie.
Na obszarze gminy koncentracja zabudowy nie jest duża, dzięki czemu warunki przewietrzania są dobre. Jednak w czasie sezonu grzewczego występują zagrożenia i uciążliwości związane z emisją z lokalnych kotłowni oraz indywidualnych palenisk.
Oddziaływanie emisji z indywidualnych palenisk domowych i małych lokalnych kotłowni występujących na terenie gminy ma niewielki zakres w przestrzeni i można powiedzieć, że ogranicza się do terenu miejscowości, w której występują źródła zanieczyszczenia.
Czynnikami oddziaływującymi na zdrowie, środowisko i jakość życia mieszkańców gminy związanymi ze spalaniem węgla w indywidualnych paleniskach domowych i małych lokalnych kotłowniach są:

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, stwarzające zagrożenie o charakterze kancerogennym dla zdrowia ludzi i zwierząt, (benzo-a-piren),

Pył zawieszony, powodujący choroby układu oddechowego,

Substancje gazowe takie jak dwutlenek siarki i tlenki azotu oddziaływujące przede wszystkim na środowisko oraz na struktury budowlane

Dym, sadza, odory oddziaływujące na wrażenia estetyczne mieszkańców gminy,


Zanieczyszczenia emitowane przez pojazdy na terenie gminy nie są istotnym zagrożeniem ze względu na brak dużych tras tranzytowych na jej obszarze. Jednak mogą one pogarszać jakość powietrza w rejonach gdzie ruch drogowy jest bardziej intensywny. Biorą także udział w reakcjach fotochemicznych zachodzących w atmosferze, wpływając na wzrost stężeń ozonu w warstwie troposferycznej. Stopień zagrożenia spowodowanego środkami transportu może w najbliższych latach ulec wzrostowi, w wyniku dynamicznego rozwoju motoryzacji na terenie gminy (analogiczne zjawisko występuje w całym kraju) Wskaźnik motoryzacji w Boniewie w latach 2000 – 2002 wzrósł o 30%.
Źródła mobilne są również w dużej mierze odpowiedzialne za zanieczyszczenie atmosfery tlenkami azotu oraz są również istotnym źródłem emisji ołowiu.


Zanieczyszczenie powietrza ma bezpośredni i/lub pośredni wpływ na środowisko. Tlenki siarki i azotu są podstawowymi związkami, z których powstają kwasy wpływające na zakwaszenie gleby i wody pitnej, co z kolei powoduje negatywny wpływ na wodne i ziemne ekosystemy. Wysokie stężenia SO2, NO2 oraz O3 również bezpośrednio wpływają na zmniejszenie zbiorów i szkody w lasach.
Istnieje ryzyko, iż wciąż wzrastające stężenie CO2 spowoduje podwyższenie temperatury atmosfery ziemskiej, wody, co spowoduje poważne zakłócenia w życiu organizmów, stopniu wzrostu lasów itp.
Zmniejszenie ozonu w stratosferze spowodowane jest głównie przez składniki CFC (chlorofluoropochodne węglowodorów). Z powodu zmniejszenia warstwy ozonu, do Ziemi docierać będzie większe promieniowanie ultrafioletowe. Ten typ promieniowania niszczy DNA i może powodować defekty genetyczne na zewnętrznej powierzchni roślin i zwierząt.

Według polskich przepisów ochrona powietrza oparta jest o zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń, ograniczanie lub eliminowanie wprowadzanych do powietrza substancji zanieczyszczających w celu zmniejszenia stężeń do dopuszczalnego poziomu lub utrzymanie ich na poziomie dopuszczalnych wielkości.
W "II Polityce Ekologicznej Państwa", w horyzoncie do roku 2010 za jeden z celów przyjęto ograniczenie emisji pyłów o 50%, dwutlenku siarki o 56%, tlenków azotu o 31%, lotnych związków organicznych (poza metanem) o 4% i amoniaku o 8% w stosunku do stanu z 1990. W latach 2008-2012 emisja gazów cieplarnianych nie powinna przekraczać 94% wielkości emisji z roku 1988.



6.2 GŁÓWNE EMITORY ZANIECZYSZCZEŃ Z TERENU GMINY Obecnie na terenie gminy Boniewo nie ma zakładów przemysłowych, które powodowałyby znaczące zanieczyszczenie powietrza. Największy udział w zanieczyszczeniu powietrza ma emisja pochodząca z sektora bytowo-komunalnego: lokalnych kotłowni i gospodarstw indywidualnych, czy zakładów usługowych, ogrzewanych w indywidualnych systemach grzewczych o niskiej sprawności wykorzystania paliwa. Przez teren gminy nie przechodzą drogi tranzytowe o dużym natężeniu ruchu zwłaszcza ciężarowego, dlatego rozwój motoryzacji nie stanowi istotnego zagrożenia.
Gospodarowanie energią

Energia cieplna oparta jest na indywidualnych źródłach ciepła. W gminnie działa również 8 kotłowni, które są umiejscowione przy urzędach, szkołach. Są to kotłownie węglowe (4), na węgiel lub trociny (1), olejowe (2). Indywidualne źródła ciepła i kotłownie zakładowe spalają rocznie około 4000 ton węgla i koksu.
Zgodnie ze „Studium Programowym Możliwości Rozwoju Gazyfikacji (byłego) Województwa Włocławskiego” istnieje możliwość zgazyfikowania gminy gazem przewodowym od gazociągu wysokoprężnego systemu krajowego DN 500 Włocławek – Odolanów. Jednak ze względu na duże rozproszenie zabudowy jest to mało realne.

CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI

Głównym celem działań jest poprawa stanu jakości powietrza atmosferycznego na terenie gminy. Można osiągnąć to poprzez następujące cele cząstkowe:


6.3.1 Cele długookresowe


Ograniczenie emisji w sektorze mieszkalnictwa
Zadania ekologiczne prowadzące do realizacji tego kierunku działania to:

Edukacja ekologiczna społeczeństwa na temat proekologicznych nośników energii i szkodliwości spalania materiałów odpadowych (szczególnie tworzyw sztucznych);

Promowanie nowych nośników energii ekologicznej pochodzących ze źródeł odnawialnych – energia słoneczna, wiatrowa;

Modernizacja technologii spalania;


Ograniczenie emisji zanieczyszczeń w sektorze komunikacyjnym
Zadania ekologiczne prowadzące do realizacji tego kierunku działania to:

Promowanie biopaliw;

Modernizacja dróg i ciągów komunikacyjnych;

Zmniejszenie zużycia energii
Zadania ekologiczne prowadzące do realizacji tego kierunku działania to:

Modernizacja kotłowni, stosowanie urządzeń nowej generacji;

Modernizacja procesów technologicznych lub wprowadzenie nowoczesnych energooszczędnych technologii, zmniejszenie materiałochłonności produkcji;


6.3.2 Cele krótkookresowe


Ograniczenie emisji w sektorze mieszkalnictwa


Niska emisja zanieczyszczeń powietrza pochodząca z ogrzewnictwa komunalnego stanowi na terenie gminy prawie 100 % ogólnej emisji zanieczyszczeń. Źródłem powstawania zanieczyszczeń jest przede wszystkim wykorzystywane w przestarzałych urządzeniach grzewczych paliwo w postaci niskiej jakości węgla, a także różnego typu materiały odpadowe.


Zadania ekologiczne prowadzące do realizacji tego kierunku działania to:

Eliminowanie węgla jako paliwa w kotłowniach lokalnych i gospodarstwach domowych, rozpowszechnienie stosowania drewna, trocin, słomy, wierzby energetycznej czy gazu;

Wsparcie finansowe dla mieszkańców zmieniających ogrzewanie węglowe na bardziej ekologiczne;

Likwidacja lub modernizacja starych kotłowni;

Ograniczenie emisji zanieczyszczeń komunikacyjnych


Zwiększające się natężenie ruchu, zły stan dróg oraz nienajlepszy stan techniczny pojazdów stanowią źródło zagrożeń, przyczyniając się do wzrostu emisji zanieczyszczeń do powietrza.
Ograniczenie emisji zanieczyszczeń komunikacyjnych powinno być realizowane przez następujące zadania:

Przebudowa dróg o małej przepustowości;

Bieżąca modernizacja dróg i ciągów komunikacyjnych;

Zwiększenie ruchu rowerowego poprzez usuwanie barier technicznych;

Zmniejszenie zużycia energii


Przeprowadzenie termomodernizacji ocieplania budynków, wymiana stolarki, instalacja liczników ciepła, zarówno w skali indywidualnego odbiorcy jak i zakładów, która pozwala na redukcję zużycia energii nawet, o 60%, co automatycznie oznacza ograniczenie emisji zanieczyszczeń. Bardzo duże znaczenie w tym zakresie będzie miało prowadzenie odpowiedniej polityki informacyjnej, przede wszystkim na poziomie gmin, uświadamiającej również korzyści ekonomiczne, jakie są możliwe do osiągnięcia.


Zintegrowane zarządzanie ochroną powietrza,


W ramach poprawy jakości powietrza na terenie gminy powinny być dodatkowo realizowane następujące zadania:

Inwentaryzacja źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza;

Wyodrębnienie obszarów naruszeń standardów jakości powietrza z określeniem zakresu naruszeń.


7. OCHRONA PRZED HAŁASEM I PROMIENIOWANIEM 7.1 STAN KLIMATU AKUSTYCZNEGO I GŁÓWNE ŹRÓDŁA HAŁASU NA TERENIE GMINY

Zjawisko hałasu jest ściśle związane z rozwojem cywilizacyjnym i stanowi obecnie istotne zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. (Hałas to ogół niepożądanych, nieprzyjemnych, dokuczliwych lub szkodliwych drgań mechanicznych ośrodka sprężystego, działających za pośrednictwem powietrza na organ słuchu i inne elementy organizmu ludzkiego). W zależności od rodzaju źródeł wytwarzających hałas rozróżnia się następujące rodzaje hałasu środowiskowego:

Hałas komunikacyjny - pochodzący od środków transportu drogowego, kolejowego, lotniczego,

Hałas przemysłowy - pochodzący z instalacji przemysłowych, sieci i urządzeń energetycznych, zakładów wytwórczych, rzemieślniczych i gastronomiczno–rozrywkowych.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz. 627) definiuje hałas jako zanieczyszczenie środowiska. W dziale V „Ochrona przed hałasem” określa, że ochrona przed hałasem polega na: „ zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:

Utrzymywanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub, co najmniej na tym poziomie,

Zmniejszaniu poziomu hałasu, co najmniej do poziomu dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymywany”.
Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku (standardy akustyczne) określone wskaźnikiem LAeq oraz wartości progowe, które kwalifikują dany teren do obszaru zagrożonego hałasem zawiera rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 09.01.2002 r. w sprawie progowych poziomów hałasu (Dz.U. Nr 8 poz. 81). Oceniając zagrożenie hałasem komunikacyjnym przyjmuje się, że hałas o poziomie równoważnym poniżej 50 dB (w porze dziennej) na zewnątrz budynków nie stanowi uciążliwości dla mieszkańców. Natomiast granicą, przy której uciążliwość hałasu staje się istotnym problemem jest wartość poziomu równoważnego rzędu 62-63 dB. Hałas o poziomie równoważnym powyżej 70 dB uważać należy za szkodliwy.


O klimacie akustycznym gminy Boniewo decyduje głównie hałas komunikacyjny (drogowy). Do głównych czynników, mających wpływ na poziom emisji hałasu drogowego należą:

Natężenie ruchu,

Struktura strumienia pojazdów, a zwłaszcza udziału w nim transportu ciężkiego,

Stan techniczny pojazdów,

Rodzaj i stan techniczny nawierzchni,

Organizacja ruchu drogowego,

Typ zabudowy
Na terenie gminy z uwagi na brak dróg tranzytowych zagrożenie hałasem jest znikome. Lokalny ruch pojazdów jest także niewielki i chociaż co rok obserwuje się wzrost liczby samochodów to nie powoduje on zwiększenia ryzyka związanego z hałasem. Linia kolei wąskotorowej jest również od dawna nie eksploatowana, w związku, z czym, hałas kolejowy nie istnieje na obszarze gminy.
Pewnym zagrożeniem dla klimatu akustycznego gminy mogą być pojazdy rolnicze, których wzmożony ruch ma miejsce w okresie prac polowych.
W gminie Boniewo nie prowadzą działalności żadne zakłady przemysłowe mogące być źródłem zagrożenia dla środowiska akustycznego
7.2 ZAGROŻENIE PROMIENIOWANIEM JONIZUJĄCYM I NIEJONIZUJĄCYM

Aktem prawnym regulującym zagadnienia związane z niejonizującym promieniowaniem elektromagnetycznym (w zakresie częstotliwości od 0 do 300 GHz) jest ustawa - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627).
Nowo oddawane inwestycje, będące:

Liniami i stacjami elektroenergetycznymi o napięciu znamionowym 110 kV lub wyższym,

Instalacjami radiokomunikacyjnymi, radionawigacyjnymi i radiolokacyjnymi, których równoważna moc promieniowana izotropowo jest równa 15 W lub wyższa, emitującymi pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz.
nie mogą być dopuszczone do użytkowania bez wcześniejszego otrzymania pozwolenia na emisję promieniowania elektromagnetycznego.


Podstawowym źródłami promieniowanie promieniowania elektromagnetycznego w dolnym paśmie wysokich częstotliwości (0,1-300 MHz) są przede wszystkim różnorakie urządzenia radiokomunikacyjne, takie jak:

Nadajniki telewizyjne,

Telefonia komórkowa,

Bezprzewodowe sieci komputerowe

Radiotelefony i sieci łączności ruchomej,

Nadajniki radiowe,

Radiotelefony,

Stacje przekaźnikowe,

Rozmaite techniczne urządzenia przemysłowe,

Urządzenia medyczne.

Telewizory

Urządzenia AGD

Monitory komputerowe


Tereny o zwiększonej wartości pola elektromagnetycznego występują:

Wokół linii i stacji elektroenergetycznych o napięciu 110 kV lub wyższym, (natężenia pól elektrycznych szybko maleją wraz z oddalaniem się od linii)

W pobliżu instalacji radiokomunikacyjnych i radiolokacyjnych (anteny radiowo telewizyjne, stacje bazowe telefonii komórkowej).
Obecnie największe kontrowersje (przede wszystkim społeczne) budzą inwestycje związane z lokalizacją stacji bazowych telefonii komórkowej. Badania naukowe oraz analizy dokumentacji sporządzanych na etapie lokalizacji i budowy pokazują, iż stacje bazowe telefonii komórkowej, (przy prawidłowym zainstalowaniu i wprowadzeniu zabezpieczeń związanych z dostępem do anten), charakteryzują się bardzo małymi natężeniami pól elektromagnetycznych.


Na terenie gminy Boniewo nie ma zlokalizowanych tego typu emitorów pól elektromagnetycznych.
Zagrożenie promieniowaniem niejonizującym może być stosunkowo łatwo wyeliminowane lub ograniczone pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej separacji przestrzennej człowieka od pól przekraczających określone wartości graniczne. Specyfika oddziaływującego czynnika (niewidzialnego i niewyczuwalnego przez organizm ludzki) powoduje częste jego lekceważenie, ale równie często jego wyolbrzymienie.


Charakterystyka oddziaływania promieniowania na organizmy żywe
Szkodliwość fal elektromagnetycznych zależy od ich częstotliwości i dotyczy zarówno fal ultrakrótkich (UV) jak i najdłuższych.. Bardzo ważnym czynnikiem decydującym o szkodliwości pola elektromagnetycznego jest jego natężenie oraz czas narażenia, bowiem działanie pola elektromagnetycznego wykazuje cechy kumulacji.
Energia pola pochłonięta przez organizm zamienia się na ciepło, co objawia się wzrostem temperatury ciała. Nagrzewanie się tkanek nie jest jedynym skutkiem ekspozycji. Występuje także efekt nietermiczny pola elektromagnetycznego występujący dla całego zakresu częstotliwości promieniowania niejonizującego. Efekty nietermiczne mogą naruszać prawidłowy przebieg własnych procesów elektromagnetycznych wewnątrz komórki, tkanki czy narządu, chroniących ustrój przed niekorzystnymi czynnikami środowiskowymi. Wskutek tego w wymienionych strukturach biologicznych mogą powstać różne zaburzenia przemian chemicznych i reakcji enzymatycznych, pociągające za sobą określone efekty biologiczne.


7.3 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI 7.3.1 Ochrona przed hałasem 7.3.1.1 Cele długookresowe


Zmniejszenie poziomu hałasu, co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymywany.

Zapewnienie jak najlepszego stanu klimatu akustycznego
Dla realizacji powyższych celów istotne są następujące kierunki działań:

Prowadzenie monitoringu i oceny klimatu akustycznego w środowisku;

Minimalizowanie uciążliwości akustycznych;

Poprawa nawierzchni dróg, optymalizacja płynności ruchu pojazdów;

Działania zapobiegawcze nie dopuszczające do pogorszenia się klimatu akustycznego;

Opracowanie programów ograniczenia lub wyeliminowania emisji hałasu do środowiska;


7.3.1.2 Cele krótkookresowe Głównym celem działań w zakresie ochrony przed hałasem jest:

Utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub, co najmniej na tym poziomie,

Ograniczenie emisji hałasu do środowiska

Monitoring hałasu


Dla realizacji celów konieczne są następujące kierunki działań:

Aktualizacja informacji o emisji hałasu do środowiska;

Inwentaryzacja źródeł emisji hałasu do środowiska

Stosowanie maszyn, urządzeń i pojazdów o obniżonej hałaśliwości, zakładanie pasów zieleni ochronnej (izolacyjnej);

Działania prewencyjne nie dopuszczające do pogorszenia się klimatu akustycznego na obszarach, gdzie sytuacja jest korzystna;

Rygorystyczna kontrola hałaśliwości pojazdów podczas przeglądów technicznych;


7.3.2 Ochrona przed polami elektromagnetycznymi

Nadrzędnym celem ekologicznym w zakresie zagadnień związanych z promieniowaniem elektromagnetycznym jest:

Utrzymywanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych, a w przypadku ich przekroczenia – do obniżenia wartości tych pól przynajmniej do poziomu dopuszczalnego.


Realizacja celu powinna opierać się na następujących zadaniach:

Inwentaryzacja i kontrola źródeł emisji promieniowania elektromagnetycznego;

Unikaniu konfliktowych lokalizacji źródeł promieniowania elektromagnetycznego;

Kontroli źródeł emisji pól elektromagnetycznych istniejących i nowopowstających;

Wyodrębnienie obszarów i prowadzenie rejestru terenów, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku;


8. OCHRONA PRZYRODY I WARTOŚCI KULTUROWYCH ORAZ ICH WYKORZYSTANIE DLA CELÓW TURYSTYKI

Celami ochrony przyrody są przede wszystkim:

Utrzymanie procesów ekologicznych i

Nie naruszanie stabilności ekosystemów,

Zachowanie różnorodności biologicznej

Zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin i zwierząt

Ochrona istniejących obszarów siedliskowych,

Utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu zdegradowanych siedlisk przyrodniczych


Cele ochrony przyrody realizowane są m.in. poprzez obejmowanie zasobów przyrody i jej składników różnymi formami ochrony, co ma prowadzić do zachowania istniejącego jej stanu (różnorodności gatunkowej) oraz stwarzania warunków do jak najlepszego rozwoju.


8.1 WALORY PRZYRODNICZO – KRAJOBRAZOWE ORAZ OBSZARY I OBIEKTY CHRONIONE

Na terenie gminy Boniewo brak jest przyrodniczo cennych terenów o znaczeniu krajowym takich jak parki narodowe czy krajobrazowe. Nie ma także rezerwatów ani pomników przyrody.
Do najbardziej istotnych problemów i zagrożeń w zakresie ochrony zasobów przyrodniczych na terenie gminy Boniewo jest brak planu zagospodarowania śródpolnych oczek wodnych stanowiących ostoję różnorodności biologicznej.


Głównym celem ochrony zasobów przyrodniczych na terenie gminy jest zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie i przewracanie do stanu właściwego jej składników, w szczególności ekosystemów zachowanych w stanie jak najbliższym naturalnemu. Ochrona wartościowych przyrodniczo ekosystemów i siedlisk powinna być realizowana poprzez obejmowanie ich ochroną prawną m.in. użytki ekologiczne.


8.2 CHARAKTERYSTYKA DÓBR KULTUROWYCH Na terenie gminy zachowała się dość znaczna ilość obiektów zabytkowych związanych z ośrodkami wiejskimi. Obiekty architektury i budownictwa związane z dawnym osadnictwem, stanowią ważny element w układzie przestrzennym wsi a także w krajobrazie naturalnym, gdzie w powiązaniu z jego elementami tworzą krajobraz przyrodniczo-kulturowy.
Na terenie gminy znajduje się pięć obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Cztery kolejne są proponowane by zostać do rejestru dołączone. Niestety wszystkie te obiekty znajdują się w nienajlepszym stanie. Wynika to po części z nieuregulowanych praw własnościowych.
8.3 INFRASTRUKTURA TURYSTYCZNA Na terenie gminy brak jest infrastruktury turystycznej
8.4 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI

Uwzględniając konieczność ochrony zasobów przyrody określono celem ekologicznym jest:
8.4.1 Cele długookresowe
Ochrona bioróżnorodności dziedzictwa przyrodniczego
Dla osiągnięcia w/w celu koniecznymi kierunkami działań są:

Racjonalizacja gospodarowanie zwierzętami łownymi i zwalczanie kłusownictwa;

Ochronę i powiększanie zasobów leśnych;

Racjonalne, zgodne z zasadami ochrony przyrody użytkowania zasobów leśnych;

Działania prowadzące do zróżnicowania struktury gatunkowej lasów i poprawy struktury wiekowej drzewostanów;

Zalesienia gruntów wyłączonych z użytkowania rolniczego przez opracowanie zasad dotyczących zalesiania gruntów porolnych z uwzględnieniem potrzeb ochrony różnorodności biologicznej oraz zachowaniem korytarzy ekologicznych;

Wprowadzanie zadrzewień i rozwój terenów zielonych;

Badanie jakości i tendencji zmian zasobów przyrody ożywionej i nieożywionej;

Kształtowanie właściwych stosunków wodnych;

8.4.2 Cele krótkookresowe
Zachowanie walorów i zasobów przyrodniczych z uwzględnieniem georóżnorodności, bioróżnorodności oraz dziedzictwa kulturowego w celu jakości życia mieszkańców oraz zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności gminy
Dla osiągnięcia powyższego celu koniecznymi kierunkami działań są:

Ochrona roślin i zwierząt;

Wyznaczenie miejsc rozrodu i siedlisk gatunków chronionych zwierząt i roślin;

Inwentaryzacji przyrodniczej w celu szczegółowego rozpoznania i udokumentowania zasobów przyrodniczych gminy;

Poprawa różnorodności biologicznej i krajobrazowej na obszarze gminy;

Rewaloryzacja parków podworskich, w szczególności zabytkowych;

Integracja aspektów ekologicznych z planowaniem przestrzennym;

Dostosowanie planów ochronnych do potrzeb ochrony przyrody i krajobrazu oraz do zamierzeń rozwoju społeczno-gospodarczego;

Zalesienia i właściwe zagospodarowywanie drzewostanów na gruntach porolnych;


Gęstnienie sieci infrastruktury w krajobrazie oraz potencjalny rozwój gospodarczy na terenie gminy, powoduje, iż koniecznym jest uwzględnienie w planach zagospodarowania przestrzennego wniosków uwzględniających możliwość lokalizacji terenów chronionych wraz z otulinami.

9. EDUKACJA EKOLOGICZNA

Edukacja ekologiczna jest jednym z najważniejszych czynników, często niedocenianym związanym z ochroną środowiska. Ukazuje zależności człowieka od przyrody, uczy odpowiedzialności za zmiany dokonywane w środowisku naturalnym.
Ciągły proces edukacyjny ma za zadanie doprowadzić do poprawy stanu środowiska, co będzie miało istotny wpływ na zmianę jakości naszego życia oraz pozwoli zachować naturalne bogactwo środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom.
Kształtowanie świadomości ekologicznej powinno dotyczyć zarówno młodego pokolenia, jak i ludzi dorosłych i rozwijać się w różnych sferach życia gospodarczego.

Wdrażanie zagadnień ekologicznych odbywa się między innymi poprzez dydaktykę

Formalną – realizowana w systemie oświatowym

Nieformalną – podnosząca ekologiczną świadomość społeczności i władz lokalnych.


9.1 EDUKACJA FORMALNA Edukacja formalna opiera się na:

Prowadzeniu zajęć zawierających elementy edukacji ekologicznej w przedszkolach.

Uczestnictwie uczniów w olimpiadach, konkursach i różnych programach ekologicznych o charakterze regionalnym i krajowym

Ponadprogramowej edukacji z zakresu ekologii i ochrony środowiska, prowadzenie odrębnych zajęć dotyczących ochrony środowiska, organizowanie zajęć w terenie i wycieczek krajoznawczych, prowadzenie ekologicznych kół zainteresowań, wykonywanie wystaw i ekspozycji, albumów i kronik prezentujących osiągnięcia uczniów w poznawaniu i ochronie środowiska.

Zaangażowaniu szkół i uczniów w akcjach sprzątania terenu gminy, sadzenia drzew
i pielęgnacji zieleni, opieki nad zwierzętami, zbierania surowców wtórnych, a także innych przedsięwzięciach proekologicznych zasługujących na uwagę.


9.2 EDUKACJA NIEFORMALNA

Edukacja nieformalna to:

Przedsięwzięcia edukacyjne i promocyjno – informacyjne, dotyczące ochrony środowiska, podejmowane przez władze samorządowe i podległe im służby komunalne na rzecz upowszechniania proekologicznych postaw mieszkańców miasta:

Urządzanie konkursów, festynów i innych imprez o tematyce ekologicznej;

Organizowanie seminariów, warsztatów, wykładów i szkoleń związanych z ekologią i ochroną środowiska;

Sporządzanie i rozprowadzenie wśród mieszkańców różnych materiałów informacyjnych (ulotek, folderów, publikacji prasowych i innych) poświęconych ochronie środowiska;

Tworzenie ścieżek edukacji ekologicznej;

Przedsięwzięcia edukacyjne i promocyjno – informacyjne dotyczące ochrony środowiska podejmowane w gminie przez inne podmioty, takie jak: pozarządowe organizacje ekologiczne, placówki służby zdrowia, straż pożarną, instytucje naukowe i kulturalne, dyrekcje lasów państwowych, przedsiębiorstwa turystyczne i uzdrowiskowo – rekreacyjne, a także inne podmioty gospodarcze i instytucje publiczne.


Władze gminy sprawując opiekę nad szkolnictwem oraz innymi placówkami wychowawczo-oświatowymi, mogą mieć duży wpływ na realizowane przez te placówki programy wychowawcze.


9.3 CELE EKOLOGICZNE I STRATEGIA ICH REALIZACJI Głównymi celami edukacji ekologicznej są:
9.3.1 Cele długookresowe
Wykształcenie społeczeństwa stosującego zasady zrównoważonego rozwoju
Zwiększeniu poziomu edukacji ekologicznej służą następujące kierunki działań:

Promocja zdrowego stylu życia;

Popularyzację informacji o stanie i zagrożeniach środowiska;

Propagowanie tematyki ekologicznej w różnego rodzaju mediach;

Cele krótkookresowe

Wzrost świadomości ekologicznej mieszkańców w zakresie ochrony i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych gminy
Dla realizacji celu koniecznym jest podjęcie następujących kierunków działań:

Wspieranie przedsięwzięć i inicjatyw społecznych;

Organizację konkursów, olimpiad i przeglądów o tematyce ekologicznej;

Rozwijanie współpracy pomiędzy ośrodkami edukacji ekologicznej;

Prowadzenie edukacji ekologicznej na wszystkich obszarach cennych przyrodniczo;

Aktywizację organizacji społecznych oraz mieszkańców gminy;

Koordynowanie i wspieranie przez Władze Gminy działań z zakresu wychowania ekologicznego;


Należy pamiętać, że głównym elementem prowadzonej edukacji ekologicznej będzie zmiana postaw (często niewłaściwych) społeczeństwa w odniesieniu do poszczególnych dziedzin życia tak, aby były one zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju. Z uwagi na specyfikę tego zagadnienia trzeba mieć świadomość, że będzie to proces wieloletni, co nie oznacza ze nie należy go prowadzić.


10. HARMONOGRAM REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘĆ I URUCHAMIANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH

Przyjęte do wdrożenia rozwiązania techniczno – organizacyjne poddano analizie w zakresie kosztów w celu określenia nakładów finansowych na ich realizację oraz sposobu finansowania. Dla obniżenia ponoszonych jednorazowo nakładów inwestycyjnych proponuje się wdrażanie etapowe kolejnych zadań.
Przy realizacji powyższych zadań w pierwszym etapie niezbędne będzie uruchomienie środków z budżetu gminy, a następnie możliwe byłoby uruchamianie środków z dotacji, pożyczek i innych źródeł (po wcześniejszym ich uzyskaniu).
Środki finansowe ze źródeł zewnętrznych: dotacje: NFOŚiGW, WFOŚiGW, PFOŚiGW, Ekofundusz, EFRWP-Counterpart Found, FWPN, Program Małych Dotacji GEF; pożyczki z funduszy celowych i kredytów preferencyjnych - NFOŚiGW, WFOŚiGW, BOŚ.
Koszty eksploatacyjne systemu ochrony środowiska mogą być pokrywane: z opłat ponoszonych przez mieszkańców np. w dziedzinie gospodarki odpadami - za wywóz odpadów, za ich unieszkodliwianie, w dziedzinie gospodarki wodno-ściekowej - rozbudowa stacji uzdatniania wody, w dziedzinie ochrony powietrza - modernizacja lokalnych kotłowni; z budżetu gminy.
Harmonogram realizacji poszczególnych zadań, wynikających z niniejszego programu, należy dostosować do możliwości pozyskiwania środków finansowych. Kolejność realizacji dopuszcza się wg przyjętych przez Radę i Zarząd Gminy priorytetów.


Tabela 7. Harmonogram rzeczowo-finansowy programu ochrony środowiska dla Gminy Boniewo
Lp.
Nazwa zadania i zakres rzeczowy
Termin realizacji
Jednostka odpowiedzialna
Podmioty uczestniczące
Koszty realizacji
/ PLN/
Źródła finansowania
Zadania w zakresie ochrony wód podziemnych i powierzchniowych
1


II Etap kanalizacji sanitarnej
Budowa oczyszczalni przyzagrodowych
2005-2006
Gmina Boniewo


1.565.000
WFOŚiGW,
Środki własne
Fundusze strukturalne,


2
III Etap kanalizacji
2006
Gmina Boniewo


217.000
Fundusze strukturalne,
Środki własne
3
Budowa oczyszczalni przyzagrodowych
2005-2009
Gmina Boniewo


2.000.000
WFOŚiGW, Fundusze strukturalne
Sumaryczne nakłady
3.782.000


Zadania w zakresie gospodarki odpadami
4
Wdrożenie systemu selektywnej zbiórki odpadów
2008-2011
Gmina Boniewo


400.000
Środki własne
Fundusze i środki pomocowe
5
Likwidacja „dzikich” wysypisk odpadów
2003-2008
Gmina Boniewo
Związek gmin
20.000
PFOŚiGW
Środki własne
6
Zakup pojemników oraz samochodów
2005-2010
Gmina Boniewo


370.000
WFOŚiGW
7
Zakup urządzenia zbiorczego
2008
Gmina Boniewo


400.000
Fundusze strukturalne
8
Budowa składowiska komunalnych
2006 - 2008
Gmina Boniewo
Związek gmin
2.000.000
WFOŚiGW, Fundusze strukturalne,
Środki własne
Sumaryczne nakłady
3.190.000


Zadania w zakresie ochrony powietrza
9
Modernizacja budynku SPZOZ - termoizolacja
2004-2006
Gmina Boniewo


300.000
Środki własne
Budżet państwa
10
Modernizacja kotłowni: szkoły, Urzędu Gminy, Ośrodek zdrowia
2008 - 2011
Gmina Boniewo


200.000
WFOŚiGW,
Środki własne
Sumaryczne nakłady
500.000


Zadania w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu
11
Tworzenie nowych obszarów zieleni, zalesianie gruntów porolnych i rolnych niskich klas bonitacyjnych
2004 - 2011
Gmina Boniewo
Starostwo Powiatowe, RDLP
W ramach działań statutowych
Środki własne, Powiatowy i Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska, Nadleśnictwo
Zadania w zakresie monitoringu środowiska
12
Utworzenie ogólnodostępnych baz danych o stanie środowiska
2004 – 2011
Gmina Boniewo
WIOŚ, PIOŚ
Brak podstaw do ustalenia kosztów

Zadania w zakresie edukacji ekologicznej
13
Szkolenia zawodowe w zakresie stosowania ekologicznych metod produkcji rolnej
2004-2011
Gmina Boniewo


W ramach działań statutowych gminy

14
Upowszechnianie informacji o podejmowanych akcjach, kampaniach i działaniach na rzecz ochrony środowiska w gminie, województwie, kraju
2004-2011
Gmina Boniewo


W ramach działań statutowych gminy


15
Wspieranie szkolnych kół zainteresowań, konkursów itp.
2004-2011
Gmina Boniewo


W ramach działań statutowych gminy


16
Wspomaganie prowadzenia edukacji ekologicznej przez lokalne organizacje pozarządowe i grupy obywatelskie
2004 – 2011
Gmina Boniewo


W ramach działań statutowych gminy


11. MONITORING I ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM, W TYM PROGRAMEM

Kluczowym etapem wdrażania Programu Ochrony Środowiska dla gminy Boniewo jest kontrola realizacji założonych w nim celów, poprzez ciągłe i konsekwentne monitorowanie stanu środowiska. Działania te wraz z oceną stopnia realizacji zadań określonych celami niniejszego opracowania dostarczą podstawowych informacji o stopniu wdrożenia i efektach realizacji powyższego Programu.


Miernikami skuteczności polityki ekologicznej gminy powinny być wskaźniki społeczno-ekonomiczne, wskaźniki presji na środowisko i stanu środowiska:


Wskaźniki społeczno-ekonomiczne:

Poprawa stanu zdrowia obywateli, mierzona przy pomocy takich mierników jak długość życia, spadek zachorowalności na obszarach,

Zmniejszenie zużycia energii, surowców i materiałów na jednostkę produkcji

Zmniejszenie tempa przyrostu obszarów wyłączanych z rolniczego i leśnego użytkowania dla potrzeb innych sektorów produkcji i usług materialnych;

Wzrost miejsc pracy w wyniku realizacji przedsięwzięć ochrony środowiska;
Wskaźniki stanu środowiska i zmiany presji na środowisko:

Zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń odprowadzanych do wód, poprawa jakości wód płynących, stojących i wód podziemnych,

Poprawa jakości powietrza poprzez zmniejszenie emisji zanieczyszczeń powietrza

Zmniejszenie uciążliwości hałasu, przede wszystkim poziomu hałasu wzdłuż tras komunikacyjnych;

Zmniejszenie ilości wytwarzanych i składowanych odpadów, rozszerzenie zakresu ich gospodarczego wykorzystania

Ograniczenie degradacji gleb,

Wzrost lesistości kraju, rozszerzenie renaturalizacji obszarów leśnych

Zahamowanie zaniku gatunków roślin i zwierząt oraz zaniku ich naturalnych siedlisk,

Zmniejszenie negatywnej ingerencji w krajobrazie oraz kształtowanie estetycznego krajobrazu zharmonizowanego z otaczającą przyrodą;



Monitoring powinien być sprawowany w następujących zakresach:

Monitoring środowiska;

Monitoring polityki środowiskowej

Monitoring odczuć społecznych.


11.1 MONITORING STANU ŚRODOWISKA Monitoring środowiska – system kontroli środowiska, jest narzędziem wspomagającym prawne, finansowe i społeczne instrumenty zarządzania środowiskiem. Dostarcza informacji o efektach wszystkich działań na rzecz ochrony środowiska i może być traktowany jako podstawa do oceny całej polityki ochrony środowiska. Jest jednym z najważniejszych kryteriów, na podstawie, których tworzona jest nowa polityka.


11.2 MONITORING POLITYKI EKOLOGICZNEJ Monitoring polityki ochrony środowiska oznacza, że wdrażanie Programu będzie polegało regularnej ocenie. Monitoring ten będzie obejmował:

Określenie stopnia wykonania działań,

Określenie stopnia realizacji przyjętych celów,

Ocenę rozbieżności pomiędzy przyjętymi celami i działaniami a ich wykonaniem,

Analizę przyczyn tych rozbieżności.
Koordynator wdrażania programu będzie oceniał, co dwa lata stopień wdrożenia Programu. W przypadku nie osiągnięcia zaplanowanych zamierzeń należy dokonać analizy sytuacji i poznać jej przyczyny. Powodem mogą być np. brak czasu, pieniędzy, zasobów ludzkich lub też zmiana kolejności przewidzianych w programie zadań priorytetowych.
11.3 MONITORING ODCZUĆ SPOŁECZNYCH Monitoring odczuć społecznych – jest on prowadzony na podstawie badań opinii społecznej i specjalistycznych opracowań służących jakościowej ocenie udziału społeczeństwa w działaniach na rzecz poprawy stanu środowiska, a także ocenie odbioru przez społeczeństwo efektów Programu, między innymi przez ilość i jakość interwencji zgłaszanych do władz gminnych.
11.3 ZARZĄDZANIE PROGRAMEM

W odniesieniu do Gminnego Programu Ochrony Środowiska jednostką, na której będą spoczywały główne zadania zarządzania tym programem będą władze gminne. Jednak całościowe zarządzanie środowiskiem w powiecie będzie odbywać się na kilku szczeblach. Oprócz szczebla powiatowego są jeszcze szczeble wojewódzki i gminny obejmujące działania podejmowane w skali województwa i gminy, a także szczeble jednostek organizacyjnych, obejmujących działania podejmowane przez podmioty gospodarcze korzystające ze środowiska. Na każdą z tych jednostek nałożone są różne (czasami zbieżne) obowiązki:



Tabela 9. Ustawowe zadania poszczególnych samorządowych jednostek organizacyjnych
Jednostka administracyjna
Zakres obowiązków
Województwo

Opracowanie strategii rozwoju

Opracowanie planów wieloletnich

Opracowanie planów zagospodarowania przestrzennego

Realizacja polityki rozwoju

Edukacja publiczna

Promocja i ochrona zdrowia

Pomoc społeczna

Ochrona środowiska

Gospodarka wodna

Obronność

Bezpieczeństwo publiczne
Powiat

Zagospodarowanie przestrzenne i nadzór budowlany;

Gospodarka wodnej;

Ochrona środowiska i przyrody;

Ochrona przeciwpowodziowa;

Zapobieganie nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska;

Promocja i ochrony zdrowia;

Administracja geologiczna
Gmina

Gospodarka odpadami komunalnymi;

Zaopatrzenie w wodę dla celów komunalnych;

Oczyszczanie ścieków komunalnych;

Tworzenie prawa miejscowego w zakresie gospodarki przestrzennej;

Tworzenie niektórych obszarów chronionych;

Ochrona i tworzenie terenów zieleni miejskiej i parkowej;

Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

Prowadzenie kampanii i programów edukacyjnych.

Zarządzanie w stosunku do podmiotów gospodarczych korzystających ze środowiska odbywa się poprzez:

Dotrzymywanie wymagań stawianych przez przepisy prawa,

Porządkowanie technologii i reżimów obsługi urządzeń,

Modernizacje stosowanych technologii,

Eliminowanie technologii uciążliwych dla środowiska,

Instalowanie urządzeń ochrony środowiska,

Stałą kontrolę zanieczyszczeń.
Instytucje działające w ramach administracji odpowiedzialnych za wykonanie i egzekwowanie prawa maja głównie na celu zapobieganie zanieczyszczeniom poprzez:

Racjonalne planowanie przestrzenne,

Kontrolowanie gospodarczego korzystania ze środowiska,

Porządkowanie działalności związanej z gospodarczym korzystaniem ze środowiska,

Instalowanie urządzeń ochrony środowiska.
Instrumenty służące do zarządzania programem ochrony środowiska wynikają z obowiązujących aktów prawnych. Są to przede wszystkim instrumenty prawne, finansowe, społeczne i strukturalne.
Instrumenty prawne

Pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, w tym pozwolenia zintegrowane,

Decyzje zatwierdzające plany gospodarki odpadami,

Koncesje geologiczne wydawane na rozpoznanie i eksploatacje surowców mineralnych,

Procedura ocen oddziaływania na środowisko planowanych czy istniejących inwestycji,

Decyzje zatwierdzające plany zagospodarowania przestrzennego.


Instrumenty finansowe

Opłaty za korzystanie ze środowiska – za emisje zanieczyszczeń do powietrza, za pobór wody powierzchniowej i podziemnej, za odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, za składowanie odpadów, za powierzchnie, z której odprowadzane są ścieki,

Administracyjne kary pieniężne,

Odpowiedzialność cywilna, karna i administracyjna,

Kredyty i dotacje z funduszy ochrony środowiska.
Instrumenty społeczne
W warunkach głębokich przekształceń ustrojowych Polska stanęła przed obowiązkiem dokonania zasadniczych zmian w polityce ekologicznej państwa. W przyjętym przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej w 2002 r. dokumencie „Polityka ekologiczna państwa” w zasadzie uspołeczniania zapisano prawo do udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji ekologicznych. Zasada uspołeczniania będzie realizowana poprzez stworzenie instytucjonalnych i prawnych warunków do udziału wszystkich zainteresowanych podmiotów wywierających bezpośredni lub pośredni wpływ na sposób i intensywność korzystania ze środowiska, w tym również udziału obywateli. Aby udział ten był wystarczająco szeroki i przynosił oczekiwane efekty konieczne jest z jednej strony stymulowanie samej chęci takiego udziału, natomiast z drugiej - tworzenie sprzyjających warunków dla praktycznej realizacji tej potrzeby oraz dostarczenie wiedzy i umiejętności pomocnych w konkretnych działaniach.
Podstawowe znaczenie dla szerokiego, społecznego udziału w urzeczywistnianiu celów ekologicznych ma, więc po pierwsze odpowiednia edukacja ekologiczna, a po drugie zapewnienie powszechnego dostępu do informacji o środowisku oraz stworzenie instytucjonalnego zabezpieczenia dla wyrażania przez społeczeństwo swoich opinii i wpływania na podejmowane, istotne dla środowiska decyzje.
Poziom świadomości ekologicznej społeczeństwa zależy od ilości i jakości informacji, która do niego dociera oraz od form i sposobów edukacji. Edukacja, która trafia do społeczeństwa powinna być ścisła, bezstronna i kompletna. Jasność i klarowność treści powinna być wynikiem jednoznaczności sformułowań. Pomimo niezbędnych uproszczeń (w zależności od stopnia przygotowania odbiorcy) musi być zachowany pewien sens i poprawność merytoryczna.
Edukacja ekologiczna powinna być prowadzona na wszystkich poziomach szkolnictwa, począwszy od szkół podstawowych po szkoły wyższe, a także wśród społeczności lokalnej gminy.
W prowadzeniu edukacji można wykorzystać potencjał pozarządowych organizacji ekologicznych.
Niezbędne jest, aby komunikacja społeczna objęła swym zasięgiem wszystkie grupy społeczeństwa
11.4 HARMONOGRAM WERYFIKACJI CELÓW I KIERUNKÓW DZIAŁAŃ ORAZ TERMINÓW PRZYGOTOWYWANIA RAPORTÓW Z WYKONANIA PROGRAMÓW Ustawa Prawo ochrony środowiska nakłada na zarząd gminy obowiązek sporządzenia, co 2 lata raportu z wykonania programu ochrony środowiska i przedłożenia go Radzie Gminy.
„II Polityka ekologiczna państwa” zakłada, że głównym celem średniookresowym (do 2010 r.) w sprawie kontroli i monitoringu jest pełna harmonizacja procedur i zakresu działań w tej dziedzinie z zaleceniami OECD, wymogami Unii Europejskiej oraz zobowiązaniami wobec konwencji międzynarodowych. Realizacja tego celu wymaga w latach 2003 – 2006 powołania nowych struktur organizacyjnych i wdrożenia systemów obiegu informacji w dziedzinie środowiska, niezbędnych do spełnienia przez Polskę warunków uczestnictwa w Unii Europejskiej i realizacji innych zobowiązań międzynarodowych, w tym:

Wzmocnienia etatowego służb inspekcji ochrony środowiska na szczeblu centralnym
i regionalnym (2004 r.);

Wdrożenia systemu informatycznego PRTR (uwalnianie i transfer zanieczyszczeń - 2004 r.);

Wdrożenia systemu informatycznego SPIRS (rejestracja obiektów niebezpiecznych zgodnie z wymaganiami dyrektywy Seveso II – 2004 r.);

Wdrożenia systemu rejestracji substancji niebezpiecznych spełniającego wszystkie wymagania ustawy o substancjach i preparatach chemicznych oraz ustawy o ochronie roślin uprawnych (2004 r.);

Wzmocnienia i rozwoju działalności Krajowego Centrum BAT (2004 r.);

Utworzenia krajowego punktu kontaktowego do spraw wdrażania programu Unii Europejskiej Natura 2000 (2004 r.);

Po uzyskaniu przez Polskę członkostwa w Europejskiej Agencji Środowiska – rozszerzenia regularnej współpracy z Agencją już na zasadach odnoszących się do jej członków (2003 r.).
Realizacja wymienionych w pkt. 1 – 4 zadań, a zwłaszcza wdrożenie systemów informatycznych oraz modyfikacja systemu statystyki publicznej, państwowego monitoringu środowiska i pozostałych mechanizmów nadzoru i kontroli umożliwi dokonywanie, co 2 lata oceny realizacji gminnych programów ochrony środowiska oraz oceny realizacji programów naprawczych poszczególnych komponentów środowiska.
11.6 UPOWSZECHNIANIE INFORMACJI O STANIE ŚRODOWISKA I WYKONANIU PROGRAMU Obecnie informacja ekologiczna w Polsce dostępna jest dla społeczeństwa poprzez:

Publikacje Głównego Urzędu Statystycznego,

Publikacje Ministerstwa Środowiska,

Publikacje służb państwowych - Inspekcję Ochrony Środowiska, Państwowy Zakład Higieny, Inspekcję Sanitarną,

Publikacje o charakterze edukacyjnym i popularyzatorskim jednostek naukowo-badawczych,

Publikacje opracowane przez organizacje pozarządowe, Polski Klub Ekologiczny, Ośrodki i Centra Edukacji Ekologicznej, Fundacje Ekologiczne,

Prasę popularnonaukową o tematyce ekologicznej,

Programy telewizyjne i radiowe,

Targi i giełdy ekologiczne,

Plakaty, plakaty filmowe, filmy,

Festiwale i konkursy ekologiczne,

Akcje edukacyjne i promocyjne,

Internet.
Gromadzenie i udostępnianie informacji dotyczących środowiska jest jednym z zadań m.in. Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) - zgodnie z art. 28 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zgodnie z tym założeniem IOŚ do celów swojej działalności włączyła zadania edukacji ekologicznej i szerokiego informowania społeczeństwa o faktycznym stanie środowiska w Polsce oraz działaniach mających na celu jego ochronę, w tym również z realizacji wykonania założeń przyjętych w powyższym opracowaniu.
Przedstawiciele WIOŚ zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 8a ust.2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, przygotowują i przedstawiają radom powiatów i sejmiku województwa coroczną informacje o stanie środowiska i podejmowanych działaniach na rzecz jego poprawy.
12. PIŚMIENNICTWO I MATERIAŁY WYKORZYSTANE DO OPRACOWANIA PROGRAMU
Kodeks dobrej praktyki rolniczej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Środowiska - Warszawa, 2002

Kondracki J., Geografia regionalna Polski - PWN, Warszawa 1998

Natura 2000 - europejska sieć ekologiczna, Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa - Warszawa, 1999

Planowanie i wdrażanie polityki ochrony środowiska - poradnik, praca zbiorowa,

Podstawowe problemy środowiska w Polsce. Raport wskaźnikowy - Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa, 2001

Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2001, GUS, Warszawa,

Stan zdrowotny lasów w Polsce w 2001 r. - Biblioteka Monitoringu Środowiska. Warszawa. 2002

Wiatr I.: Inżynieria ekologiczna - Warszawa-Lublin, 1995

Wytyczne sporządzania programów ochrony środowiska na szczeblu regionalnym
i lokalnym, Ministerstwo Środowiska, Warszawa, lipiec 2002

Zanieczyszczenie środowiska hałasem w świetle badań WIOŚ w 1995 roku - praca zbiorowa, PIOŚ Warszawa, 1996

Dokumenty opracowane przez Spółkę Eko – Efekt,

Program ochrony środowiska i Plan gospodarki odpadami województwa kujawsko-pomorskiego, 2003,

Strategia rozwoju powiatu ziemskiego włocławskiego

Program ochrony środowiska i Plan gospodarki odpadami powiatu włocławskiego, 2004,

Plan gospodarki odpadami Gminy Boniewo, 2000,

Strategia rozwoju gminy Boniewo, 2000

Strategia rozwoju gospodarczego gminy Boniewo, 2003

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Boniewo 2002 r, Informacje z Urzędu Gminy w Boniewie, 2004.


Wytworzył: Eko-Efekt Warszawa (7 października 2004)
Opublikował: Zdzisława Bywalska (16 lutego 2006, 10:59:34)

Ostatnia zmiana: brak zmian
Liczba odsłon: 16129

wersja do zapisu wersja do druku

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies.

Zamknij